☰ Mundarija · Konstitutsiyaviy huquq asoslari

Prokuratura

Darslar 29 · 1 ta dars · G. M. Tansikbayeva, V. A. Kostetskiy. Konstitutsiyaviy huquq asoslari, 9-sinf (A. X. Saidov umumiy tahririda), tuzatilgan va to‘ldirilgan 8-nashr. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2019
29

O‘zbekiston Respublikasi prokuratura organlari

Darslik: 163–169-betlar
MaqsadProkuratura vazifalarini, uning sud tizimiga kirmasligini va prokuror vakolatlarini tushuntirish.
Yangi so‘zlar
prokuratura · prosecutor’s officeqonunlar ijrosi · execution of lawstaqdimnoma · submission (formal notice)ogohlantirish · warning
Tushuntirish

Prokuratura so‘zi lotincha «procurare» – g‘amxo‘rlik qilmoq so‘zidan olingan. Prokuratura organlari qonunlarning bir xil va to‘g‘ri bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi, jinoyatlarga qarshi kurashda ishtirok etadi va sudda davlat ayblovchisi sifatida chiqadi. U sud tizimiga kirmaydi: ayblaydi yoki nazorat qiladi, hukm chiqarmaydi. Prokuratura markazlashgan tizim bo‘lib, uni Bosh prokuror boshqaradi; quyi prokurorlar yuqori prokurorga bo‘ysunadi. Qonun buzilishini aniqlaganida prokuror protest keltirishi, taqdimnoma, qaror yoki ogohlantirish chiqarishi mumkin. Prokurorlar xolis bo‘lishi uchun siyosiy partiya a’zosi bo‘lolmaydi va tadbirkorlik bilan shug‘ullana olmaydi. Bosh prokurorni lavozimga qo‘yishda Prezident va Senat ishtirok etadi.

Namunalar
Korxona xodimlarga ish haqini qonunsiz to‘lamayapti: prokuror tekshirib, rahbarga taqdimnoma berishi mumkin.
Jinoyat ishi sudga kelganda prokuror ayblovni qo‘llab-quvvatlaydi, lekin hukmni sud chiqaradi.
Sinfda faoliyat

«Kim kim?»: ro‘yxat – hukm chiqaradi, ayblovni qo‘llab-quvvatlaydi, qonun ijrosini nazorat qiladi, himoya qiladi. Har bir ishni sudya, prokuror yoki advokatga moslab, jadval tuzing.

Mashq
1
Prokuratura nimani nazorat qiladi?
2
Prokuratura sud tizimiga kiradimi?
3
Nima uchun prokuror siyosiy partiya a’zosi bo‘la olmaydi?
4
Prokuror qonun buzilishini aniqlasa, qanday vositalardan foydalanishi mumkin?