Fors qo‘ltig‘i davlatlari va Janubi-sharqiy Osiyo

Indoneziya Janubi-sharqiy Osiyoda, Tinch va Hind okeanlari orasida minglab orollarda joylashgan, dunyodagi eng yirik orol davlat. Maydoni taxminan 1,9 mln km², aholisi taxminan 280 mln kishi (dunyoda 4-o‘rin), poytaxti — Jakarta (Yava orolida); yangi poytaxt Nusantara qurilmoqda. Aholining deyarli 60 % i Yavada yashaydi, bu orol dunyoda eng zich joylardan. U «Tinch okean olovli halqasi»da, 100 dan ortiq faol vulqoni bor, zilzila va sunami xavfi yuqori. Iqlimi ekvatorial: yil bo‘yi issiq va nam. Neft, gaz, ko‘mir, qalayi, nikel boy; Indoneziya ko‘mir eksportida va nikel qazishda yetakchi. Taxminan 300 xalq yashaydi, yavaliklar eng ko‘p; musulmonlar soni bo‘yicha dunyoda birinchi o‘rinda. Sholi, kauchuk, moyli palma, kofe, kakao muhim ekinlar. Malayziya ikki qismdan iborat: Malakka yarimoroli va Kalimantan (Borneo) shimoli; poytaxti — Kuala-Lumpur, aholisi taxminan 34 mln, konstitutsion monarxiya va federatsiya, shtatlar hukmdorlari o‘zlaridan qirolni saylaydi. Iqlimi ekvatorial, ekvatorial o‘rmonlar keng; neft, qalayi, gaz bor. Aholining ko‘p qismi yarimorolda, malaylar yarmidan ko‘p, xitoyliklar va hindlar ham bor, islom — davlat dini. Elektronika, avtomobil va neft-kimyo, shuningdek moyli palma va kauchuk muhim; yangi industrial davlat. Singapur — shahar-davlat, Malakka yarimorolining janubidagi kichik orol; maydoni taxminan 730 km², aholisi taxminan 6 mln. Foydali qazilma va chuchuk suv kam, xomashyo va suvning bir qismi import qilinadi, suvni qayta ishlash va dengiz suvini chuchuklashtirish ham qo‘llanadi. Aholi zichligi dunyoda eng yuqorilardan, urbanizatsiya 100 %, ko‘pchilik xitoyliklar; rasmiy tillar — ingliz, malay, xitoy, tamil. Singapur dunyoning eng yirik portlaridan biri, elektronika, neft-kimyo, moliya va xizmatlar bo‘yicha rivojlangan; aholi jon boshiga YIM juda yuqori.