Xitoy iqtisodiyoti va iqtisodiy rayonlari
Xitoy YIM hajmi bo‘yicha dunyoda ikkinchi (xarid qobiliyati paritetida birinchi) iqtisodiyot; aholi jon boshiga YIM esa yuqori daromadli davlatlardan past. Sanoatning deyarli barcha tarmoqlari rivojlangan, ko‘mir, po‘lat, alyuminiy, sement, kiyim, poyabzal, elektronika, avtomobil va kemalar ishlab chiqarishda Xitoy dunyoda birinchi yoki yetakchilar qatorida, shuning uchun uni «dunyo ustaxonasi» deyishadi. Sanoatning tayanchi yoqilg‘i-energetika majmuasi: ko‘mir asosan shimoli-sharq va sharqda qazib olinadi; elektr energiyasining katta qismi hozir ham ko‘mirli IESlarda olinadi, ammo quyosh va shamol stansiyalari, GES va AESlar tez ko‘paymoqda, bu borada Xitoy dunyoda birinchi o‘rinlarda. Yanszi daryosidagi «Uch dara» GESi dunyodagi eng yirik GESlardan biri. Ko‘mir ko‘p yoqilgani katta shaharlarda havo ifloslanishini keskinlashtirgan. Mashinasozlik, elektronika va avtomobilsozlik, shuningdek, to‘qimachilik hamda oziq-ovqat sanoati tez o‘sgan. Qishloq xo‘jaligining asosi dehqonchilik: ekin maydonining katta qismini donli ekinlar, ayniqsa, sholi egallaydi; Xitoy bug‘doy, sholi, kartoshka, sabzavot, meva, choy va cho‘chqa go‘shti yetishtirishda dunyoda birinchi o‘rinlarda. U jahon ekin maydonining kichik qismiga ega bo‘la turib, katta aholini asosan o‘z mahsuloti bilan oziqlantiradi. Iqtisodiy rayonlar uchta: Sharqiy (dengizbo‘yi, Shanxay, Pekin, Tyanszin, Guanchjou — eng rivojlangan), Markaziy va G‘arbiy; hozirgi siyosat ichki hududlarni rivojlantirishga qaratilgan. Xitoy O‘zbekistonning eng yirik savdo hamkorlaridan biri.
Port kranlari standart o‘lchamdagi konteynerlarni tez ko‘taradi, chunki ular hammasi bir xil. Standartlashuv yuk tashishni tezlashtiradi va xarajatni kamaytiradi. Yirik ishlab chiqaruvchi va eksportchi mamlakatlar uchun bu ayniqsa muhim.
Port kran operatori konteynerlarni joylaydi, yuk tashish rejalashtiruvchisi kemaga yuk taqsimlaydi, bojxona xodimi hujjatlarni rasmiylashtiradi.
Xonada bir xil standart o‘lchamdagi uchta buyumni (masalan, A4 varaq, g‘isht) toping va standart o‘lcham nima uchun vaqt tejashini yozing.
Daftarda 3 ustunli jadval tuzing: Sharqiy, Markaziy, G‘arbiy rayonlar. Har biriga bittadan yirik shahar, bitta tabiiy omil va bitta asosiy tarmoqni yozing.