Jahon mamlakatlarining ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanganligi bo‘yicha tasnifi
Mamlakatning rivojlanish darajasi bir nechta mezon bilan baholanadi: YIMning umumiy hajmi va aholi jon boshiga to‘g‘ri keladigan qismi, iqtisodiyotning tarmoqlar tarkibi, eksportning tovar tarkibi hamda aholining turmush darajasi. YIM — mamlakat hududida bir yilda ishlab chiqarilgan barcha tovar va xizmatlarning qiymati. BMT davlatlarni uch blokka ajratadi: rivojlangan, rivojlanayotgan va o‘tish iqtisodiyotidagi mamlakatlar. Rivojlangan mamlakatlarda aholi jon boshiga YIM yuqori (darslikda taxminiy chegara sifatida 25 000 dollardan ortiq deyiladi), eksportda tayyor mahsulotlar ko‘p va ta’lim hamda sog‘liqni saqlash saviyasi baland. Ular orasida AQSH, Kanada, Yaponiya, Germaniya, Fransiya, Buyuk Britaniya va Italiyadan iborat «Katta yettilik» alohida ajralib turadi. Rivojlanayotgan mamlakatlar (Osiyo, Afrika, Lotin Amerikasining ko‘pchiligi) aholisi eng ko‘p blokni tashkil qiladi; ular Xitoy, Hindiston, Braziliya, Meksika kabi tayanch davlatlarga, neft eksport qiluvchi Fors qo‘ltig‘i davlatlariga va eng sust rivojlangan mamlakatlarga (40 dan ortiq, ko‘pi Afrikada) bo‘linadi. Sobiq SSSR respublikalari, Sharqiy Yevropa davlatlari, Mongoliya va O‘zbekiston o‘tish iqtisodiyotidagi mamlakatlar qatoriga kiritilgan.
«Guruhni toping» kartochkalari: o‘qituvchi davlat nomini aytadi (Hindiston, Germaniya, Mongoliya, Kuvayt, Efiopiya), o‘quvchilar uni qaysi blok va guruhga mansubligini topadi.