ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Texnologiya

Shashka doskasi va dekorativ soat

Darslar 5–6 · 2 ta dars · O‘. O. Tohirov, I. Karimov, M. M. Maxsimova. Texnologiya. Umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 8-sinfi uchun darslik. «Ilm Ziyo», Toshkent, 2019
6

Amaliy mashg‘ulot: yog‘ochdan dekorativ soat yasash

Darslik: 21–24-betlar
MaqsadYog‘ochdan dekorativ soat yasash ketma-ketligini va ish xavfsizligini bilish.
Yangi so‘zlar
dekorativ soat · decorative clocksoat mexanizmi · clock movementstrelka · clock handyelimli pistolet · glue gun
Tushuntirish

Dekorativ soat yupqa faner va doira shaklidagi yog‘och asosdan yasaladi. Fanerga 1 dan 12 gacha raqamlar chizilib, lobzik arra bilan kesiladi, qum qog‘oz bilan silliqlanadi va qora bo‘yoq bilan bo‘yaladi. Doira shaklidagi asosning markazida soat mexanizmi uchun katta teshik, uning atrofida mahkamlash uchun kichik teshiklar ochiladi. Mexanizm asosga yopishtiriladi, old tomoniga strelkalar o‘rnatiladi, raqamlar esa asosning chetiga teng oraliqlarda yelimlanadi. Doira bo‘ylab 12 ta raqam joylashgani uchun ular orasidagi burchak 360° : 12 = 30°. Yelimli pistoletning uchi juda qizib ketadi, shuning uchun u bilan faqat o‘qituvchi nazoratida va qo‘lqopda ishlanadi; bolgarka va drel bilan ishlash esa kattalar — o‘qituvchi yoki usta — ishi, o‘quvchi ularni mustaqil ishga tushirmaydi.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

O‘quvchi velosiped g‘ildiragidagi spitsalar markaz atrofida teng oraliqda joylashganini payqadi. Spitsalar teng taqsimlansa, yuk bir tekis bo‘linadi va g‘ildirak chayqalmay aylanadi.

Kim ishlatadi

Soat ustalari, dizaynerlar va bezak ustalari aylanani teng qismlarga bo‘lib, tugmalar, shkalalar va bezaklarni bir tekis joylashtiradi.

Bugun sinab ko‘ring

G‘ildirak, likopcha, gul yoki pol naqshidagi takrorlanuvchi shaklni toping va markaz atrofida nechta teng qism borligini sanab yozing.

Namunalar
Raqamlar orasidagi burchak 360° : 12 = 30°; shuning uchun 3 soatlik masofa 3 × 30° = 90°.
Mexanizm uchun katta teshik ochishda faner yoki yog‘och qisqichda mahkam turishi, teshikni esa o‘qituvchi yoki usta ochishi kerak, shunda detal aylanib ketib jarohat yetkazmaydi.
Sinfda faoliyat

Qog‘oz doirada raqamlar o‘rnini belgilang: har 30° dan keyin bitta raqam. Transportir yoki 12 ga bo‘lingan qog‘oz doira yordam beradi. So‘ng turli xil bezak (mix, kuydirilgan naqsh)li soat eskizini chizing; kuydirish va issiq yelim bilan ishlash o‘qituvchi bilan birga.

Mashq
1
Soatning raqamlari qaysi materialdan va qanday asbob bilan kesiladi?
2
Doira bo‘ylab 12 ta raqam teng joylashsa, qo‘shni raqamlar orasida necha gradus bor?
3
Yelimli pistolet bilan nima uchun ehtiyot bo‘lib ishlanadi?
4
Soat mexanizmi uchun teshik ochgandan keyin nima qilinadi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliB quticha nega o‘tkazib yubordi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →