8-sinf informatika 20-hafta, 21-dars: MS Excelda matematik amallar va funksiyalarni qo‘llash

MS Excelda matematik amallar va funksiyalarni qo‘llash

Darslik: 98–101-betlar

MaqsadExcel funksiyalari (matematik, mantiqiy, statistik, matnli) tuzilishini biladi va ularni formulalarda qo‘llaydi.

Yangi so‘zlar

funksiya · function: a ready-made calculation with a name, called as NAME(argument; argument; ...)argument · argument: a value, cell address or range given to a functionto‘ldirish markeri · fill handle: the small square in the corner of a cell that is dragged to copy a formulaROST / YOLG‘ON · TRUE / FALSE: the two values of a logical function

Tushuntirish

Excelda 400 dan ortiq tayyor funksiya bor; ular matematik, mantiqiy, statistik, matn, sana va moliya turlariga bo‘linadi. Funksiya o‘z nomiga ega, nomdan keyin qavs ichida argumentlar yoziladi; argumentlar nuqtali vergul bilan ajratiladi (inglizcha sozlamada vergul): =SUM(A1:A5; C1). Funksiya nomlari Excel tiliga qarab farq qiladi; bu yerda inglizcha nomlar ishlatiladi. Matematik: ABS(son) – modul; SIGN(son) – ishora (–1, 0 yoki 1); SQRT(son) – kvadrat ildiz; MOD(son; bo‘luvchi) – qoldiq; POWER(son; daraja) – daraja; INT(son) – kichik butun songa yaxlitlash; SUM(blok) – yig‘indi. Statistik: MAX, MIN, AVERAGE (o‘rta arifmetik), COUNTIF(blok; shart) – shartga mos katakchalar soni. Mantiqiy: AND (hammasi rost bo‘lsa ROST), OR (biri rost bo‘lsa ROST), NOT, IF(shart; agar rost bo‘lsa; agar yolg‘on bo‘lsa). Matnli: LEN – uzunlik, LEFT va RIGHT – chap/o‘ng belgilar, MID(matn; boshlanish; soni) – o‘rtadan bo‘lak, CONCATENATE (yoki &) – birlashtirish, REPLACE – almashtirish. Formulani pastga yoki yon tomonga nusxalash uchun to‘ldirish markerini sudrang.

Namunalar

MOD(29; 6) = 5, chunki 29 = 4 · 6 + 5. POWER(5; 3) = 125. SQRT(144) = 12. INT(7,9) = 7, lekin INT(–7,2) = –8 (pastga, kichik butun songa). SIGN(–9) = –1. AVERAGE(4; 8; 12) = 8.

Matn: LEN("Toshkent") = 8; LEFT("Informatika"; 4) = "Info"; MID("Informatika"; 3; 4) = "form"; REPLACE("Toshkent"; 1; 4; "Yash") = "Yashkent". Funksiya: x = –4 da =(A1^2+ABS(A1))/(A1+6) → (16 + 4) : 2 = 10.

Sinfda faoliyat

«Funksiya kartochkalari»: har juftlik funksiya nomi va misol yozilgan kartochkalarni moslashtiradi (masalan, MOD(45; 7) → 3), keyin raqib juftlikka o‘z misolini beradi.

Mashq

MOD(47; 6), POWER(2; 8) va INT(–3,5) qiymatlarini toping.

=IF(A1>=60; "O‘tdi"; "Yiqildi") formulasi A1 = 55 va A1 = 60 da nima beradi?

LEFT("Samarqand"; 3) va RIGHT("Samarqand"; 4) natijalarini toping.

Nima uchun INT(–7,2) = –7 emas, –8?