ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Informatika

Yakuniy takrorlash

Darslar 33–34 · 2 ta dars · B. Boltayev, A. Azamatov, A. Asqarov, M. Sodiqov, G. Azamatova. Informatika va hisoblash texnikasi asoslari, 8-sinf. Ikkinchi nashri. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti, Toshkent, 2015
33

Takrorlashga doir topshiriqlar (1)

Darslik: 134–136-betlar
MaqsadMatematik ifodalarni jadval formulalariga o‘giradi, shartli formulalar va matn funksiyalarini birlashtirib masalalar yechadi.
Yangi so‘zlar
SQRT · SQRT(x): the square root of xREPLACE · REPLACE(text; start; count; new): swaps a piece of the text for new textMAX · MAX(range1; range2; ...): the largest of all the numbers in the rangesyaxlitlash · rounding: ROUND(x; n) rounds a number to n decimal places
Tushuntirish

Matematik ifodani formulaga o‘girganda ko‘paytirish belgisi * yoziladi, darajaga ^ ishlatiladi, kvadrat ildiz uchun SQRT bor va x o‘rniga katakcha manzili turadi: 5x² + 3√x – 4 ifodasi =5*A1^2+3*SQRT(A1)-4 bo‘ladi. Bo‘linishni tekshirish: =IF(MOD(A3; 4)=0; "bo‘linadi"; "bo‘linmaydi"). Bir nechta blokdagi eng katta son: =MAX(B2:B6; E2:E4). Matnda REPLACE("computer"; 4; 3; "XYZ") 4-belgidan boshlab 3 ta belgini almashtirib "comXYZer" beradi. Tenglik ayniyat ekanini tekshirish uchun, masalan, (x+3)^2 = x^2+6x+9, bir necha qiymatda ikkala tomonni hisoblab IF bilan solishtiramiz; kasr sonlarda taqqoslashdan oldin ROUND qo‘llanadi, chunki kompyuter kasrlarni taxminiy saqlaydi. Murakkab foiz: B so‘m yiliga M foiz bilan A yildan keyin =B*(1+M/100)^A. Formula yozilgach, uni chegaraviy qiymatlar bilan tekshiring.

IfodaFormula
5x² + 3√x – 4=5*A1^2+3*SQRT(A1)-4
B · (1 + M/100)ᴬ=B*(1+M/100)^A
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Sinf o‘qituvchisi «sonni ikki marta oshirib, 3 qo‘shing» dedi. O‘quvchilar bu gapni «x·2+3» deb yozdi va yana ikkita boshqa sonda ham ishlatib ko‘rdi.

Kim ishlatadi

Dasturchilar va muhandislar gap bilan aytilgan qoidani formulaga aylantiradi.

Bugun sinab ko‘ring

Bitta kundalik qoidani (masalan, «sonni uch baravar qilib, 2 ni ayir») formula ko‘rinishida yozing va 3 ta son bilan sinang.

Namunalar
x = 4 da =5*A1^2+3*SQRT(A1)-4: 5 · 16 = 80; 3 · 2 = 6; 80 + 6 – 4 = 82. 92 : 4 uchun MOD(92; 4) = 0, demak «bo‘linadi».
Ayniyat: x = 2 da (2+3)^2 = 25 va 2^2+6·2+9 = 4+12+9 = 25 – teng. x = 0 da 9 va 9. Bir qiymat teng bo‘lishi ayniyatni isbotlamaydi, shuning uchun ko‘p qiymat sinaladi.
Sinfda faoliyat

«Formula tarjimoni»: guruhlar daftarda matematik ifodani yozadi, boshqa guruh uni jadval formulasiga o‘giradi; so‘ng qiymatlarni qo‘lda va jadvalda solishtiradilar.

Mashq
1
x = 4 da =5*A1^2+3*SQRT(A1)-4 nechaga teng?
2
REPLACE("computer"; 4; 3; "XYZ") nimani beradi?
3
x = 3 da (x+3)^2 qancha va x^2+6x+9 qancha? Ayniyat bajarildimi?
4
Kasrli sonlarni IF bilan taqqoslashdan oldin nima uchun ROUND qo‘llanadi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliYozgi loyiha qaroriHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →