☰ Mundarija · Informatika

Bosh menyu

Darslar 16 · 1 ta dars · B. Boltayev, A. Azamatov, A. Asqarov, M. Sodiqov, G. Azamatova. Informatika va hisoblash texnikasi asoslari, 8-sinf. Ikkinchi nashri. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti, Toshkent, 2015
16

Bosh menyu

Darslik: 74–78-betlar
MaqsadMenyu turlarini, menyudagi shartli belgilarni, Start menyusi bo‘limlarini va qidiruv hamda «Bajarish» buyrug‘ini ishlata oladi.
Yangi so‘zlar
menyu · menu: a list of commands or actions grouped by some featurekontekst-menyu · context menu: a menu opened with the right mouse button for the chosen objectqism menyu · submenu: a menu that opens from a menu item marked with a triangletezkor klavishlar · shortcut keys: a key combination that runs a menu command directly, e.g. Ctrl+S
Tushuntirish

Menyu – buyruqlar yoki amallar to‘plami. Windowsda to‘rt xil menyu bilan ishlanadi: Start (bosh) menyu, sichqonchaning o‘ng tugmasi bilan ochiladigan kontekst-menyu, dastur menyulari va oyna boshqaruv menyusi. Menyudagi belgilar: band oxirida «...» bo‘lsa, muloqot oynasi ochiladi; uchburchak (▶) qism menyuni ochadi; och kulrang band hozir mavjud emas; band yonidagi klavishlar (masalan, Ctrl+C) tezkor klavishlar; tagiga chizilgan harf yordamida menyu ochiqligida buyruqni bajarish mumkin. Start menyusi Win klavishi yoki Start tugmasi bilan ochiladi: unda mahkamlangan va barcha ilovalar, so‘nggi fayllar, qidiruv satri, Sozlamalar (Settings) va Quvvat (Power) tugmasi bor. Qidiruv orqali ilova yoki faylni nomining bir qismi bo‘yicha topish mumkin; File Explorer qidiruv maydonida nom o‘rniga * belgisi yozilsa (*.docx), shu turdagi hamma fayl topiladi. Win+R bilan «Bajarish» (Run) oynasi ochiladi: unda calc (Kalkulyator), notepad (Bloknot) yoki mspaint (Paint) yozib Enter bossangiz, shu dastur ishga tushadi. Sozlamalarda sichqoncha tezligi, ekran, tarmoq va foydalanuvchi hisoblari o‘zgartiriladi; hisobga parol qo‘yish boshqalardan himoya qiladi.

Namunalar
Belgilarni o‘qish: «Boshqacha saqlash...» – muloqot oynasi ochiladi; «Yuborish ▶» – qism menyu; «Nusxalash Ctrl+C» – tezkor klavishlar; kulrang «Joylashtirish» – bufer bo‘sh.
Qidiruv: joyini eslolmayotgan hujjat uchun File Explorer qidiruv maydoniga «*.docx» yoki nomining bir qismini yozamiz. Natijalar ro‘yxatda chiqadi, hujjat joylashgan papka ham ko‘rsatiladi.
Sinfda faoliyat

«Belgilar detektivi»: o‘qituvchi ekranga menyu fotosuratini ko‘rsatadi; guruhlar «...», ▶, kulrang va tezkor klavish belgilari ma’nosini aytadi, to‘g‘ri javobga ball oladi.

Mashq
1
Bajarish oynasiga «mspaint» yozib Enter bosilsa nima bo‘ladi?
2
Menyudagi «Boshqacha saqlash...» bandi oxiridagi «...» belgisi nimani bildiradi?
3
Qaysi menyu bandi hozir faol emasligini qanday bilasiz?
4
Nima uchun foydalanuvchi hisobiga parol qo‘yish kerak?