Elektron jadvalda mantiq elementlarini qo‘llash mavzusidan amaliy mashg‘ulot
Amaliy mashg‘ulotda formula qiymatini kompyuterdan avval o‘zimiz hisoblab olamiz, so‘ng natijani solishtiramiz. =IF(A1>100; 100; A1) ballni 100 bilan cheklaydi: 100 dan katta son 100 ga almashadi, qolganlari o‘zgarmaydi (tayyor MIN(A1; 100) funksiyasi ham shu ishni qiladi). Chegaraviy qiymatga e’tibor bering: «60 va undan yuqori – o‘tdi» qoidasi uchun =IF(A1>60; "o‘tdi"; "o‘tmadi") yozilsa, A1 = 60 da noto‘g‘ri «o‘tmadi» chiqadi; to‘g‘risi =IF(A1>=60; "o‘tdi"; "o‘tmadi"). Formulani boshqa katakchaga nusxalasak, nisbiy murojaatlar siljiydi: B1 dagi =A1*2 formulasi B3 ga ko‘chirilsa =A3*2 bo‘ladi. Tez uchraydigan xatolar: funksiya nomi noto‘g‘ri yozilsa #NAME?, matn bilan son aralashsa #VALUE!, nolga bo‘lsa #DIV/0!, matn qo‘shtirnoqsiz yozilsa ham #NAME?; ustun tor bo‘lsa ##### ko‘rinadi. Yana qavslar soni teng bo‘lishi va ajratgich (; yoki ,) sozlamaga mos bo‘lishi kerak. Har bir formulani kamida uch xil qiymat bilan tekshiring: masalan, manfiy, nol va musbat yoki chegaradan kichik, chegaraning o‘zi va chegaradan katta. Dasturni qonuniy yo‘l bilan oling: bepul LibreOffice yoki Google Jadvallar mavjud, buzilgan nusxalardan foydalanmang.
O‘quvchi o‘z hisobini qog‘ozda bir qatorda qadam-baqadam bajarib chiqdi: yig‘ib, 3 ga ko‘paytirdi, 4 ni ayirdi. Har qadam natijasini yozib, xato qaysi qadamda chiqqanini topdi.
Dasturchilar va tekshiruvchilar kodni qadam-baqadam kuzatib xatoni topadi, buxgalterlar hisobni qayta tekshiradi.
Bir sonni tanlab, ustida ketma-ket uch amalni (masalan, 2 ga ko‘paytir, 3 ni ayir, 4 ga bo‘l) qog‘ozda bajaring va har qadam natijasini yozing.
| A1 | =IF(A1>=60; "o‘tdi"; "o‘tmadi") |
|---|---|
| 59 | o‘tmadi |
| 60 | o‘tdi |
| 61 | o‘tdi |
| A | B | C | |
|---|---|---|---|
| 1 | 6 | 8 | 4 |
«Xato ovchisi»: o‘qituvchi 5 ta noto‘g‘ri formula beradi (qo‘shtirnoq yo‘q, qavs yetishmaydi, funksiya nomi xato...); guruhlar xatoni topib tuzatadi.