Kompyuter texnikasi vositalari
Qattiq disk (HDD) kompyuterning asosiy doimiy xotirasi: unda operatsion sistema, dasturlar va foydalanuvchi fayllari saqlanadi; ma’lumot magnitlash orqali yoziladi, disk esa yo‘llar va sektorlarga bo‘linadi. Birinchi vinchester 1973-yilda IBM tomonidan ishlab chiqilgan. Hozir tez-tez SSD ishlatiladi: u flash-chiplardan iborat, harakatlanuvchi qismlari yo‘q, shuning uchun tez va zarbaga chidamli. Ko‘chirib yuriladigan tashuvchilar: USB flash-disk, xotira kartasi, optik disklar (CD ≈ 700 Mbayt, DVD ≈ 4,7 Gbayt, Blu-ray ≈ 25 Gbayt; ular lazer nuri bilan o‘qiladi), eski egiluvchan disketlar (1,44 Mbayt) esa endi ishlatilmaydi. Ma’lumot chiqarish uchun monitor (suyuq kristalli LCD/LED yoki OLED), printer (purkovchi va lazerli), plotter ishlatiladi; kiritish uchun klaviatura, sichqoncha, skaner, veb-kamera, mikrofon va sensorli ekran. Ekran tasviri piksellardan tuziladi, tasvir sifati piksellar soniga (masalan, 1920×1080) bog‘liq. Kompyuter yoki monitor korpusini ochmang: ichida xavfli kuchlanish bor, ta’mirni mutaxassis bajaradi.
| Kiritish | Chiqarish | Xotira |
|---|---|---|
| klaviatura | monitor | HDD |
| sichqoncha | printer | SSD |
| skaner | plotter | fleshka, xotira kartasi |
| veb-kamera | CD, DVD, Blu-ray | |
| mikrofon, sensorli ekran |
Bir o‘quvchi uzoq vaqt saqlanadigan ma’lumotni daftarga, bir kunlik eslatmani yopishqoq qog‘ozga, sinfga e’lonni esa katta plakatga yozdi. Har ish uchun mos tashuvchi tanlandi.
Kutubxonachilar, arxiv xodimlari va axborot tizimi mutaxassislari ma’lumotni saqlash joyini uning vazifasiga qarab tanlaydi.
Uchta ma’lumotni (sinf jadvali, bir kunlik eslatma, muhim eslatma) qaysi qog‘ozga yozishni va nega ekanini belgilang.
«Qurilmalar bozori»: har jamoa kartochkalardagi qurilmalarni «kiritish», «chiqarish», «saqlash» ustunlariga ajratadi; xato ajratilgan kartochkani raqib jamoa topadi.