ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Informatika

«Mening kompyuterim» sistema katalogi

Darslar 17 · 1 ta dars · B. Boltayev, A. Azamatov, A. Asqarov, M. Sodiqov, G. Azamatova. Informatika va hisoblash texnikasi asoslari, 8-sinf. Ikkinchi nashri. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti, Toshkent, 2015
17

«Mening kompyuterim» sistema katalogi

Darslik: 79–83-betlar
Maqsad«Bu kompyuter» (Mening kompyuterim) oynasi qismlarini biladi, undan disklar, fayl va papkalar ustida nusxalash, ko‘chirish, o‘chirish va nomlash amallarini bajaradi.
Yangi so‘zlar
sistema katalogi · system folder: a special window that shows the computer’s drives and main placesadres satri · address bar: the line that shows the current location and lets you move to anothernusxalash · copy: making a duplicate; the original stays in placeko‘chirish · move (cut and paste): taking the object from one place to another
Tushuntirish

Eski Windowsda «Mening kompyuterim» deb atalgan oyna Windows 10 va 11 da «Bu kompyuter» (This PC) deb ataladi. U kompyuterdagi disklar, olinadigan qurilmalar va asosiy papkalarni (Hujjatlar, Rasmlar, Yuklab olinganlar) ko‘rsatadi. Oyna elementlari: sarlavha satri, lenta (Windows 10) yoki buyruqlar paneli (Windows 11) – amallar tugmalari, adres satri, o‘ng tomonda qidiruv, chap tomonda navigatsiya paneli (tez kirish, disklar), o‘rtada fayl va papkalar maydoni va pastda holat satri. Asosiy amallar: yangi papka – bo‘sh joyda o‘ng tugma → Yaratish → Papka (yoki Ctrl+Shift+N); qayta nomlash – F2; o‘chirish – Delete (savatchaga tushadi; Shift+Delete esa butunlay o‘chiradi, ehtiyot bo‘ling); nusxalash – Ctrl+C, joylashtirish – Ctrl+V; ko‘chirish – Ctrl+X, so‘ng Ctrl+V. Nusxalashda asl fayl joyida qoladi, ko‘chirishda yangi joyga o‘tadi. Alt+Enter obyekt xususiyatlarini (nomi, hajmi, sanasi) ochadi; «Bu kompyuter» → Xususiyatlar (yoki Sozlamalar → Tizim → Haqida) bo‘limida protsessor, tezkor xotira va Windows versiyasini ko‘rish mumkin.

AmalKlavishlar
yangi papkaCtrl+Shift+N
nomini o‘zgartirishF2
o‘chirish (savatchaga)Delete
butunlay o‘chirishShift+Delete
nusxalashCtrl+C
joylashtirishCtrl+V
ko‘chirishCtrl+X, Ctrl+V
xususiyatlarAlt+Enter
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Sinf daftarlarini yig‘ishda har daftarga sinf, fan va tartib raqami yozilgan yorliq yopishtirildi. Yig‘ilganda ham, qaytarilganda ham hech kim adashmadi.

Kim ishlatadi

Ombor xodimlari, kotiblar va kutubxonachilar yorliq tizimidan foydalanib narsalarni topadi.

Bugun sinab ko‘ring

Uchta daftaringiz uchun yorliq tuzing: fan, sinf va tartib raqami (masalan, «Algebra-8-1»).

Namunalar
Ko‘chirish: «Hisobot.docx» ni belgilab Ctrl+X, D:\Maktab papkasini ochib Ctrl+V. Endi fayl faqat yangi joyda; nusxalashda (Ctrl+C) u ikkala joyda bo‘lardi.
Bir faylga uch nusxa: Ctrl+C dan keyin Ctrl+V ni uch marta bossak, bir papkada nomlari «Fayl - nusxa», «Fayl - nusxa (2)» kabi uch yangi fayl paydo bo‘ladi, chunki bir papkada nom takrorlanmaydi.
Sinfda faoliyat

«Papka ustalari»: guruhlar D: diskda «Maktab» papkasini, uning ichida «8-sinf» va «Rasmlar» papkalarini yaratadi, so‘ng fayl nusxalab, ko‘chirib, nomini o‘zgartiradi va natijani o‘qituvchiga ko‘rsatadi.

Mashq
1
Yangi papka yaratishning ikki usulini ayting.
2
Nusxalash va ko‘chirishning farqi nimada? Klavishlarini yozing.
3
Delete va Shift+Delete ning farqi nima?
4
Nima uchun bir papkada ikkita bir xil nomli fayl bo‘lmaydi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliIliq quti: ferment tajribasi uchun izolyatsiyaHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →