Darslar 18 · 1 ta dars · B. Boltayev, A. Azamatov, A. Asqarov, M. Sodiqov, G. Azamatova. Informatika va hisoblash texnikasi asoslari, 8-sinf. Ikkinchi nashri. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti, Toshkent, 2015
18
Windows yo‘lboshlovchisi
Darslik: 84–87-betlar
MaqsadYo‘lboshlovchi (File Explorer) ni ishga tushirishni, uning oynasi qismlarini, shajarasimon tuzilmani va tezkor klavishlarni biladi.
Yangi so‘zlar
yo‘lboshlovchi (File Explorer) · File Explorer: the graphical shell of Windows for browsing and managing drives, folders and filespapkalar sohasi · navigation pane: the left part of the window showing the tree of drives and foldersbelgilash · selecting: marking one or several objects before applying an actionshajarasimon tuzilma · tree (hierarchical) structure: folders inside folders, starting from the drive
Tushuntirish
Windows yo‘lboshlovchisi (Explorer, hozirgi nomi File Explorer) – fayl va papkalarni ko‘rish va boshqarishning grafik qobiq-dasturi; uning ishiga explorer.exe dasturi javob beradi. Uni Win+E klavishlari, vazifalar panelidagi papka belgisi yoki Start tugmasining o‘ng tugma menyusi orqali ochish mumkin. Chap tomondagi papkalar sohasida disklar va papkalar daraxt ko‘rinishida turadi; papka yonidagi strelka bosilsa ichidagi papkalar ochiladi yoki yopiladi, o‘ng tomonda tanlangan papka tarkibi ko‘rinadi. Yo‘lboshlovchi oynasi «Bu kompyuter» oynasiga o‘xshash, chunki ikkalasini ham bir dastur ishlatadi. Tezkor klavishlar: Alt+← (oldingi papka), Alt+→ (keyingi), Alt+↑ (bir pog‘ona yuqoriga), Ctrl+F yoki Ctrl+E (qidiruv), F2 (qayta nomlash), F5 (yangilash), Ctrl+A (hammasini belgilash), Shift+F10 (kontekst-menyu). Bir nechta faylni belgilash: ketma-ket turgan fayllar uchun Shift bosib turib bosish yoki yo‘nalish klavishlari; ketma-ket bo‘lmaganlar uchun Ctrl bosib turib birma-bir bosish. Belgilangan fayllardan Ctrl+C, so‘ng kerakli papkada Ctrl+V bilan birdaniga nusxa olinadi.
Namunalar
Belgilash: 10 ta fayldan 1-, 4- va 7-sini nusxalamoqchisiz. Ctrl bosib turib uchalasini bosing, Ctrl+C, so‘ng kerakli papkada Ctrl+V.
Navigatsiya: Maktab → 8-sinf → Informatika papkalariga kirgach, Alt+↑ ni ikki marta bossak, Maktab papkasiga qaytamiz; Alt+← esa oxirgi ko‘rilgan papkaga qaytaradi.
Sinfda faoliyat
«Klavish estafetasi»: guruhning har a’zosi sichqonchasiz bitta amalni (Explorer ochish, papkaga kirish, qidirish, belgilash, nusxalash) bajarib, keyingisiga uzatadi.