Fayllar va kataloglar

Fayl – tashqi xotirada biror nom bilan saqlanadigan ma’lumotlar to‘plami; diskda ma’lumotni faqat fayl ko‘rinishida saqlash mumkin. Fayl nomi nuqta bilan ajratilgan ikki qismdan iborat: xususiy nom va kengaytma (.txt – matn, .docx – Word hujjati, .xlsx – elektron jadval, .jpg va .png – rasm, .mp3 – audio, .mp4 – video, .pdf, .zip – arxiv, .exe – dastur). Nomda \ / : * ? " < > | belgilari ishlatilmaydi, uzunligi 255 belgigacha; Windowsda CON, PRN, AUX, NUL, COM1, LPT1 kabi nomlar band. Fayllar guruhlanishi uchun kataloglar (papkalar) ishlatiladi; ularning ichida boshqa papkalar bo‘lishi mumkin, shuning uchun pog‘onali (shajarasimon) tuzilma hosil bo‘ladi. Bir papkada bir xil nomli ikkita fayl bo‘lmaydi, lekin turli papkalarda bo‘lishi mumkin. Faylni topish uchun diskdan boshlab papkalar ketma-ketligi – yo‘l yoziladi, masalan, D:\Maktab\Informatika\Hisobot.docx. Fayl sistemasi (NTFS, FAT32, exFAT) ma’lumot diskda qanday joylashishini belgilaydi; fayl klasterlarga joylashadi, ya’ni egallagan joy klaster hajmining karraliga yaxlitlanadi. Noma’lum fayl, ayniqsa .exe, ochishdan oldin antivirus bilan tekshiring va kengaytmalarni ko‘rsatib qo‘ying: «rasm.jpg.exe» aslida dastur.