Darslar 7 · 1 ta dars · B. Boltayev, A. Azamatov, A. Asqarov, M. Sodiqov, G. Azamatova. Informatika va hisoblash texnikasi asoslari, 8-sinf. Ikkinchi nashri. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti, Toshkent, 2015
7
Amaliy mashg‘ulot: mantiq va sxemalar
Darslik: 33–34-betlar
MaqsadKetma-ketliklarning qonuniyatini topadi, xulosa chiqaradi, mantiqiy ifodalarning qiymatini aniqlaydi va sxemalarni tahlil qiladi.
Yangi so‘zlar
ketma-ketlik · sequence: numbers listed in order following a rulexulosa · conclusion: a statement that follows from given premisessxema chiqishi · circuit output: the signal at the end of a logic circuitdoimo rost · always true: true for every value of the variables
Tushuntirish
Mantiqiy fikrlash ketma-ketlikning qonuniyatini topishdan boshlanadi: qo‘shni hadlar orasidagi farq, nisbat yoki kvadratlarni tekshiring. Xulosa chiqarishda «hamma» so‘zli mulohazadan foydalanamiz: «Barcha kvadratlar to‘g‘ri to‘rtburchak. F – kvadrat» degandan «F – to‘g‘ri to‘rtburchak» kelib chiqadi. «Ba’zi» so‘zli mulohazadan esa aniq xulosa chiqmaydi: «Ba’zi qushlar uchmaydi, chumchuq – qush» degandan chumchuq uchmaydi deb bo‘lmaydi. Sonli o‘zgaruvchili ifodalarda x > 2 kabi munosabat ham mulohaza: x ning qiymatiga qarab rost yoki yolg‘on bo‘ladi. Ba’zi ifodalar x ning har qanday qiymatida rost (x² ≥ 0), ba’zilari doim yolg‘on (x > 3 ∧ x < 2). Sxemalarni hisoblashda kirishlardan chiqishga qarab yuramiz, teskari masalada esa chiqishdan kirishga qaytamiz.
Namunalar
Ketma-ketlik 3, 6, 12, 24, ... : har had oldingisidan 2 marta katta, keyingi had 48.