☰ Mundarija · Informatika

Kompyuterning tashqi xotirasi bilan ishlash

Darslar 13–14 · 2 ta dars · B. Boltayev, A. Azamatov, A. Asqarov, M. Sodiqov, G. Azamatova. Informatika va hisoblash texnikasi asoslari, 8-sinf. Ikkinchi nashri. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti, Toshkent, 2015
14

Amaliy mashg‘ulot: tashqi xotira

Darslik: 67-bet
MaqsadTashqi xotira ustida amaliy ishlarni (papka yaratish, nusxalash, xususiyatlarni ko‘rish, xatoliklarni tekshirish, antivirus) xavfsiz bajaradi.
Yangi so‘zlar
xususiyatlar (Properties) · properties: a window with a disk’s or file’s name, size, type and datesxatolikka tekshirish · error checking: an OS service that looks for and repairs file-system errorszaxira nusxa · backup: a copy of data kept so that it can be restored after a lossbulutli xotira · cloud storage: storing files on internet servers so they are reachable from many devices
Tushuntirish

Amaliy ishda kompyuterdagi fayllarni flash-diskka xavfsiz ko‘chirib, diskni tekshirish ketma-ketligini mashq qilamiz. Birinchi qadam – flash-diskni ulab, antivirus bilan tekshirish. Keyin D: diskda yangi papka yaratamiz, o‘zingizning matn faylingizni belgilab Ctrl+C bilan nusxalaymiz va flash-diskdagi papkaga Ctrl+V bilan joylashtiramiz; nusxa to‘g‘ri olinganini fayl hajmini solishtirib tekshiramiz. Diskning «Xususiyatlar» oynasida umumiy hajm, band va bo‘sh joy ko‘rinadi; «Xizmat» bo‘limida xatolikka tekshirish va optimallashtirishni ishga tushirish mumkin. 16 Gbayt deb sotilgan flash-disk kompyuterda taxminan 14,9 Gbayt ko‘rsatadi, chunki ishlab chiqaruvchi 1 Gbayt = 1 000 000 000 bayt, OS esa 1 Gbayt = 2³⁰ bayt deb hisoblaydi. Formatlashni faqat o‘qituvchi ruxsati bilan va faqat o‘zingizning bo‘sh diskda bajaring. Bajarilgan ishni daftarga yozib, natijani xulosa qiling.

Namunalar
Nusxalash ketma-ketligi: faylni belgilash → Ctrl+C → flash-disk papkasini ochish → Ctrl+V → ikkala fayl hajmini solishtirish.
Xususiyatlar: disk 14 Gbayt, band 6 Gbayt bo‘lsa, bo‘sh joy 14 – 6 = 8 Gbayt.
Sinfda faoliyat

«Disk pasporti»: juftliklar flash-disk uchun jadval to‘ldiradi (fayl tizimi, umumiy hajm, band va bo‘sh joy, papkalar soni) va natijalarni qo‘shni juftlik bilan solishtiradi.

Mashq
1
Flash-diskdan kompyuterga fayl ko‘chirishning 5 ta bosqichini tartib bilan yozing.
2
Disk 32 Gbayt, band joy 12 Gbayt. Bo‘sh joy necha Gbayt?
3
Nima uchun 16 Gbayt flash-disk kompyuterda 14,9 Gbayt ko‘rsatadi?
4
Zaxira nusxaning ikkita usulini ayting.