ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Informatika

Kompyuterning tashqi xotirasi bilan ishlash

Darslar 13–14 · 2 ta dars · B. Boltayev, A. Azamatov, A. Asqarov, M. Sodiqov, G. Azamatova. Informatika va hisoblash texnikasi asoslari, 8-sinf. Ikkinchi nashri. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti, Toshkent, 2015
14

Amaliy mashg‘ulot: tashqi xotira

Darslik: 67-bet
MaqsadTashqi xotira ustida amaliy ishlarni (papka yaratish, nusxalash, xususiyatlarni ko‘rish, xatoliklarni tekshirish, antivirus) xavfsiz bajaradi.
Yangi so‘zlar
xususiyatlar (Properties) · properties: a window with a disk’s or file’s name, size, type and datesxatolikka tekshirish · error checking: an OS service that looks for and repairs file-system errorszaxira nusxa · backup: a copy of data kept so that it can be restored after a lossbulutli xotira · cloud storage: storing files on internet servers so they are reachable from many devices
Tushuntirish

Amaliy ishda kompyuterdagi fayllarni flash-diskka xavfsiz ko‘chirib, diskni tekshirish ketma-ketligini mashq qilamiz. Birinchi qadam – flash-diskni ulab, antivirus bilan tekshirish. Keyin D: diskda yangi papka yaratamiz, o‘zingizning matn faylingizni belgilab Ctrl+C bilan nusxalaymiz va flash-diskdagi papkaga Ctrl+V bilan joylashtiramiz; nusxa to‘g‘ri olinganini fayl hajmini solishtirib tekshiramiz. Diskning «Xususiyatlar» oynasida umumiy hajm, band va bo‘sh joy ko‘rinadi; «Xizmat» bo‘limida xatolikka tekshirish va optimallashtirishni ishga tushirish mumkin. 16 Gbayt deb sotilgan flash-disk kompyuterda taxminan 14,9 Gbayt ko‘rsatadi, chunki ishlab chiqaruvchi 1 Gbayt = 1 000 000 000 bayt, OS esa 1 Gbayt = 2³⁰ bayt deb hisoblaydi. Formatlashni faqat o‘qituvchi ruxsati bilan va faqat o‘zingizning bo‘sh diskda bajaring. Bajarilgan ishni daftarga yozib, natijani xulosa qiling.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Bir o‘quvchi doskadagi dars jadvalini varaqqa ko‘chirib yozdi. Doskadagi asl jadval joyida qoldi, nusxa esa o‘quvchida bor. Ikkalasini solishtirib, farq bor-yo‘qligini tekshirdi.

Kim ishlatadi

Kotiblar hujjat nusxasini tayyorlaydi, arxiv xodimlari asl nusxani saqlaydi, dasturchilar zaxira nusxa yaratadi.

Bugun sinab ko‘ring

Qisqa matnni qog‘ozga ko‘chirib yozing, asl nusxani joyida qoldirib, ikkalasini solishtiring.

Namunalar
Nusxalash ketma-ketligi: faylni belgilash → Ctrl+C → flash-disk papkasini ochish → Ctrl+V → ikkala fayl hajmini solishtirish.
Diskband 6bo‘sh 814 Gbayt
Xususiyatlar: disk 14 Gbayt, band 6 Gbayt bo‘lsa, bo‘sh joy 14 – 6 = 8 Gbayt.
Sinfda faoliyat

«Disk pasporti»: juftliklar flash-disk uchun jadval to‘ldiradi (fayl tizimi, umumiy hajm, band va bo‘sh joy, papkalar soni) va natijalarni qo‘shni juftlik bilan solishtiradi.

Mashq
1
Flash-diskdan kompyuterga fayl ko‘chirishning 5 ta bosqichini tartib bilan yozing.
2
Disk 32 Gbayt, band joy 12 Gbayt. Bo‘sh joy necha Gbayt?
3
Nima uchun 16 Gbayt flash-disk kompyuterda 14,9 Gbayt ko‘rsatadi?
4
Zaxira nusxaning ikkita usulini ayting.
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliMuzlash signalizatsiyasi: 3 volt, to‘rt elementHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →