Masalalar yechish
Masalada avval qaysi hodisa haqida ketayotganini aniqlang: tokli o‘tkazgichga ta’sir bo‘lsa F = BIl, harakatlanuvchi zaryadga bo‘lsa F = qvB, dvigatel bo‘lsa P = IU va η = Pfoyd / Pto‘la · 100 %. Formula perpendikulyar holat uchun ekanini unutmang. Kerakli kattalikni topish uchun formulani qayta yozing (B = F/(Il), I = F/(Bl), v = F/(qB)) va birliklarni SI ga o‘tkazing: cm → m, mA → A. Kuch yo‘nalishini chap qo‘l qoidasi bilan tekshiring (manfiy zaryad uchun barmoqlar tezlikka qarama-qarshi). Natija mantiqqa mos kelishini baholang, masalan FIK 100 % dan oshmasligi kerak.
| Hodisa | Formula |
|---|---|
| tokli o‘tkazgich | F = B · I · l |
| harakatdagi zaryad | F = q · v · B |
| dvigatel | P = I · U; η = (foydali P / to‘la P) · 100 % |
Elektr samokatda dvigatel manbadan 800 W oladi va 680 W foydali quvvat beradi: FIK = 680 : 800 · 100 % = 85 %, qolgan 120 W issiqlikka aylanadi. Simlardagi tokka Amper kuchi, ichidagi zaryadlarga Lorents kuchi ta’sir qiladi.
Elektr skuter va avtomobil muhandislari motor FIK ini sinaydi, karnay loyihalovchilar ovoz g‘altagidagi kuchni hisoblaydi, tezlatgich quruvchi fiziklar esa nurga ta’sir qiluvchi Lorens kuchini hisoblaydi.
Uch formulani yozib, har biriga bitta kalit so‘z qo‘ying: sim, zaryad, dvigatel.
O‘zingiz uch xil masala tuzing: bitta Amper kuchiga, bitta Lorens kuchiga, bitta dvigatel FIK iga. Yechimlarini daftarda yozing va do‘stingiz bilan almashing.