Texnologik xarita, o‘ymakorlik va naqsh

Naqsh – elementlari ma’lum tartibda takrorlanadigan bezak. U tuzilishiga ko‘ra islimiy va girix turlariga bo‘linadi. Islimiy naqsh barg, band, g‘uncha, daraxt, qush kabi tabiat elementlarining stilizatsiya qilingan, ya’ni manzarali umumlashtirilgan tasviridan hosil bo‘ladi. Girix – geometrik naqsh bo‘lib, «tugun» ma’nosini bildiradi; u to‘rtburchak, uchburchak, aylana, yoy va ko‘pburchaklardan tuziladi, chiziqlari to‘g‘ri, egri yoki aralash bo‘ladi. Naqsh chizishdan oldin geometriya qoidalarini bilish zarur. Naqqoshlikda uyg‘unlik (garmoniya – rang, o‘lcham va shakl nisbatidagi muvofiqlik), kontrast (ranglarning keskin farqi), simmetriya va assimetriya e’tiborga olinadi. Shvabra yasash yog‘och va boshqa materiallarni birlashtiradi: silliq jilvirlangan yog‘och dastaga mato yoki sun’iy tola boshi o‘rnatiladi. Dasta uchini kesish, tegishli teshik ochish va mahkamlashni usta yoki o‘qituvchi bajaradi, o‘quvchi dasta sirtini silliqlaydi va mato boshini tayyorlaydi. Yog‘ochga ishlov bilan bog‘liq kasblar: duradgor, naqqosh usta-rassom, badiiy yog‘och o‘ymakorligi ustasi. Duradgorlikda asbob ko‘pincha o‘tkir bo‘lgani uchun usta doim himoya vositalaridan foydalanadi.