☰ Mundarija · Texnologiya

Kichik stol va shkaf loyihasi

Darslar 5–6 · 2 ta dars · Mehnat ta’limi (Texnologiya), umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 7-sinfi uchun darslik. O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2016/2017 (mualliflar nomlari matnda ko‘rsatilmagan)
6

Javon (shkaf) loyihasi va yasash asoslari

Darslik: 27–30-betlar
MaqsadJavon (shkaf) loyihalash tartibini va bunday buyumni yasashdagi xavfsizlik qoidalarini bilish.
Yangi so‘zlar
shkaf · wardrobetokcha · shelfloyihalash · designingmaket · model
Tushuntirish

Javon yoki shkaf uy-ro‘zg‘or buyumlarini tartibli saqlash uchun xizmat qiladi. Uni loyihalashdan oldin qayerga va nima uchun qo‘yilishi aniqlanadi: oshxona, yotoqxona, zal yoki mehmonxona uchun shkaflarning o‘lchami va ichki bo‘linmalari har xil. Kiyim shkafida qishki va yozgi kiyimlar, oyoq kiyimi, sumka, soyabon va bosh kiyimi uchun alohida joy ajratiladi; ko‘p ishlatiladigan narsalar qo‘l yetadigan balandlikda joylashadi. Texnika uchun mebelda ochiq joy kerak bo‘lib, uning o‘lchami qo‘yiladigan asbobga moslanadi. Loyiha eskiz va chizma bilan boshlanadi: kenglik, balandlik va chuqurlik o‘lchanadi, tokchalar soni belgilanadi. Katta shkaf yasashdan oldin qog‘oz yoki karton maketi tayyorlanib, tekshiriladi. Shkaf qismlari to‘g‘ri o‘lchamda qirqilishi uchun aniqlik, sabr va xavfsizlik qoidalariga rioya talab etiladi. Yasash, shu jumladan elektr asboblar bilan ishlash va og‘ir qismlarni ko‘tarish, kattalar yoki o‘qituvchi bilan bajariladi. Tayyor shkaf devorga mahkamlanadi yoki barqaror turishi tekshiriladi, shunda u yiqilib bolalarga zarar yetkazmaydi.

Namunalar
Ichki balandligi 180 sm bo‘lgan shkafni teng 3 bo‘linmaga ajratsak, har biri 180 : 3 = 60 sm bo‘ladi.
Oyoq kiyimi uchun tokcha eng pastda, bosh kiyimi uchun yuqorida joylashtiriladi: ko‘p ishlatiladigan narsa qo‘l yetadigan joyda turadi.
Sinfda faoliyat

Loyiha: o‘z xonangizdagi shkafni eslab, uning ichki rejasini daftarga chizing (necha tokcha, qaysi buyumlar qayerda). Do‘stingiz yaxshilash uchun bitta taklif beradi. Hech kim uyda og‘ir shkafni o‘zi siljitmasin: kattalar yordamida.

Mashq
1
Shkafni loyihalashdan oldin nimani aniqlash kerak?
2
Katta shkaf yasashdan oldin nima tayyorlanadi?
3
Ichki balandligi 150 sm bo‘lgan shkafda 5 ta teng bo‘linma. Har biri necha sm?
4
Nima uchun tayyor shkaf devorga mahkamlanadi yoki barqarorligi tekshiriladi?