ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Texnologiya

Ushlagich va choynak yopqich

Darslar 61–62 · 2 ta dars · Mehnat ta’limi (Texnologiya), umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 7-sinfi uchun darslik. O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2016/2017 (mualliflar nomlari matnda ko‘rsatilmagan)
62

Qo‘g‘irchoq yoki qovoq shaklida choynak yopqich bichish va tikish

Darslik: 209–213-betlar
MaqsadQo‘g‘irchoq yoki qovoq shaklidagi choynak yopqichni bichish, qavish, astar va yakuniy ishlov berishni bilish.
Yangi so‘zlar
choynak yopqich · teapot cosyapplikatsiya · appliquéqavish · quiltingmagiz · piping
Tushuntirish

Choynak yopqichning vazifasi – dasturxonga damlab qo‘yilgan choyni issiq tutish. Uni turli gazlama, shakl va usullarda tikish mumkin; yopqich va tagligini bir xil rangda yoki yo‘l-yo‘l, katak gazlamadan tayyorlash mumkin. Qo‘g‘irchoq shaklidagi to‘plam ikki qismdan: aylana choynak tagligi (ikki qavat gazlama va vatin) va yopqich g‘ilofi (to‘rt bo‘lakli avra, astar va ular orasidagi vatin). Vatin ham avra kabi to‘rt bo‘lakdan bichiladi, bo‘laklar qo‘lda ushma-ush tikiladi. Bitta bo‘lakka applikatsiya va kashta bilan qo‘g‘irchoq tikiladi; pastki qismi burma bilan bezatiladi. Qovoq shaklidagi yopqich uchun ustki gazlama, astar va vatindan bir xil to‘rtburchaklar choynakdan taxminan 10 sm kattaroq qilib bichiladi; uchala qavat (astar – vatin – avra) ustma-ust qo‘yilib mashinada qaviladi. So‘ng qavilgan to‘shamaga qog‘oz andoza qo‘yilib qovoq bo‘laklari kesiladi, chetlari tikib mahkamlanadi, applikatsiya avval qo‘lda ko‘klanib, keyin zigzag bilan bostiriladi. Pastki chetga magiz (qiya tasma) tikiladi, bo‘laklar tepada birlashtirilib, chok ustidan ham magiz o‘tkaziladi va o‘rtasiga ilgich halqa qo‘yiladi; oxirida iplar tozalanib, dazmollanadi. Xavfsizlik: choynak yopqich tikayotganda haqiqiy qaynoq choynak yoki choy ishlatilmaydi – o‘lchov uchun sovuq, bo‘sh choynak olinadi; mashina va dazmol qoidalariga amal qiling; ushlagich yoki ipni mahkam tikib, kichik detallar (munchoq, tugma) og‘izga olinmasin; igna sanab olinadi. Yopqich qaynoq choynakka kiydirilganda ham kattalar yordam bersin.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

O‘quvchi gul tuvagining aylanasini qog‘oz tasma bilan o‘rab o‘lchaydi, shunda tuvakka yopishtiriladigan yorliqning uzunligi ma’lum bo‘ladi. Bo‘yi esa alohida o‘lchanadi.

Kim ishlatadi

Shlyapa ustalari, tikuvchilar va qadoqlash mutaxassislari dumaloq buyum aylanasini tasma bilan o‘lchaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Qog‘oz tasma bilan boshingiz aylanasini o‘lchab, shapka uchun qancha tasma kerakligini aniqlang va avval taxminingizni yozib qo‘ying.

Namunalar
Choynak yopqich o‘lchami choynakdan 10 sm kattaroq olinadi: sig‘adigan bo‘lishi uchun.
Qaviq: astar ustiga vatin, uning ustiga avra qo‘yilib qaviladi.
Sinfda faoliyat

Yopqich kartasi: choynakning balandligi va aylanasini (sovuq, bo‘sh) o‘lchab yozing, yopqich bo‘laklari o‘lchamini +10 sm qo‘shib hisoblang, applikatsiya eskizini chizing. Qaynoq choynak bilan ishlamang.

Mashq
1
Choynak yopqichning vazifasi nima?
2
Qovoq shaklidagi yopqich uchun nechta to‘g‘ri to‘rtburchak bichiladi (ustki, astar, vatin)?
3
Choynak balandligi 20 sm. Yopqich bo‘lagi balandligi 10 sm ko‘p bo‘lsa necha sm? (20 + 10)
4
Yopqichni tikayotganda nega qaynoq choynak ishlatilmaydi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliXotira kuni arafasida: xotira sayriHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →