Qo‘l tikuvi va tikuv mashinasi

Elektr yuritmali tikuv mashinasi stol va korpusdan iborat. Tashqi ko‘rinishi bo‘yicha qismlari: platforma (asos), tayanch, tana (qo‘l), bosh qism, maxovik g‘ildirak, motor va oyoq tepkisi. Beshta ish mexanizmi bor: igna, moki, ip tortkich, surgich (gazlamani bir baxya masofasiga suradigan tishchalar) va tepki (gazlamani bosib turuvchi oyoqcha). Igna gazlamani teshib ustki ipni mokiga yetkazadi va halqa hosil qiladi, moki ustki ipni ilib osti ip bilan chalishtiradi. Yordamchi mexanizmlar: naysha o‘ragich, ip yo‘naltirgich, ip tarangligini rostlagich va baxya yirikligini rostlagich. Tepkini asta bossa mashina sekin, qattiq bossa tez tikadi. Elektr mashina qo‘lda tikishdan bir necha marta tezroq va ish sifati bir tekis bo‘ladi. Zamonaviy mashinalar siniq (zigzag) baxya, petlya, tugma, bezak va dasturlangan kashta tikadi. Parallel va zigzag baxyaqatorlar tikish: 20×20 sm namuna gazlamasiga flizelin yopishtiriladi, baxya qadami 4 mm, zigzag kengligi 5 mm ga qo‘yiladi, ustki va ostki ip taqiladi, avval sinov gazlamasida tekshiriladi, so‘ng chizg‘ich bilan chizilgan chiziqqa parallel qatorlar tikiladi. Qo‘sh shok va ichki shok kiyim va choyshablar uchun ishlatiladi. Xavfsizlik (faqat o‘qituvchi nazoratida): mashinani faqat o‘qituvchi tarmoqqa ulaydi; ip taqish, igna almashtirish, naysha o‘rash va tozalashdan oldin tepkidan oyoq oling va mashinani uzing; barmoqni igna ostiga yaqinlashtirmang (kamida 1 sm), gazlamani tortmang yoki itarmang; to‘g‘nog‘ichlarni tikishdan oldin oling – igna to‘g‘nog‘ichga urilsa sinib, ko‘zga uchishi mumkin; uzun soch, shol va keng yeng mashinaga ilinmasin; bir vaqtda bitta o‘quvchi ishlaydi, boshqalar masofada turadi; simni oyoq ostida qoldirmang, ho‘l qo‘l bilan tegmang; moy va yog‘lashni faqat o‘qituvchi, mashina uzilgan holda bajaradi; ishdan so‘ng mashinani o‘chirib, tarmoqdan uzing, qopqoq bilan yoping. Qo‘l, ko‘z yoki mashina qismi ilinib qolsa, darhol tepkini qo‘yib, o‘qituvchiga ayting.