☰ Mundarija · Texnologiya

Do‘lma, bef-stroganov va gulyash

Darslar 42–43 · 2 ta dars · Mehnat ta’limi (Texnologiya), umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 7-sinfi uchun darslik. O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2016/2017 (mualliflar nomlari matnda ko‘rsatilmagan)
43

Mayda to‘g‘ralgan go‘shtdan taomlar (bef-stroganov, gulyash)

Darslik: 141–142-betlar
MaqsadMayda to‘g‘ralgan go‘shtdan bef-stroganov va gulyash tayyorlash tartibini bilish.
Yangi so‘zlar
bef-stroganov · beef stroganoffsardak · flour saucegarnir · side dishlavr bargi · bay leaf
Tushuntirish

Mayda to‘g‘ralgan go‘shtdan tez pishadigan taomlar tayyorlanadi; ularning ikki mashhur namunasi – bef-stroganov (kitobda «Bistrogin») va gulyash. Bef-stroganov uchun yumshoq mol go‘shti (masalan, bel qismi) olinadi: bir porsiyaga taxminan 150 g go‘sht, kichik piyoz, bir osh qoshiq tomat pastasi, ikki osh qoshiq smetana va 150 g garnir. Go‘sht yengil urib yupqalanadi, tolalarga ko‘ndalang ingichka tasmachalarga kesiladi va qizigan yog‘da bir necha daqiqa tez qovuriladi, shunda suvi chiqib ketmaydi. Piyoz va tomat alohida yumshatilib go‘shtga qo‘shiladi, smetana solinib qaynab chiqquncha isitiladi; garnirga qovurilgan kartoshka yoki guruch beriladi. Gulyash uchun go‘sht kubchalarga to‘g‘raladi (bir porsiyaga taxminan 120 g), piyoz va tomat bilan qizartiriladi, so‘ng ozgina suv yoki bulyonda go‘sht yumshaguncha past olovda dimlanadi. Un quruq tovada yengil qizartirilib, bulyon bilan aralashtiriladi – bu sardak taomni quyuqlashtiradi; oxirida lavr bargi, murch va tuz qo‘shiladi, gulyash yorma yoki makaron bilan tortiladi. Xavfsizlik: go‘sht bolg‘achasi va o‘tkir pichoq faqat kattalar nazoratida ishlatiladi, barmoqlar bukilgan va bolg‘acha tagida bo‘lmaydi; qovurish, dimlash va plita bilan kattalar ishlaydi, chunki qizigan yog‘ sachraydi. Xom go‘sht va tayyor taom uchun alohida idish va asbob ishlatiladi, go‘sht ichida pushti joy qolmasligi kerak. Sut mahsuloti (smetana), un va pomidorga allergiyani oldindan aniqlang.

Namunalar
Bir porsiya bef-stroganov uchun 150 g go‘sht; 4 kishiga 150 × 4 = 600 g.
Un yog‘siz qizartiriladi: sardak shunda tarang va mazali bo‘ladi, unning xom ta’mi ketadi.
Sinfda faoliyat

Taom kartochkasi: gulyashning bir kishilik miqdorini 6 kishiga hisoblab, jadvalga yozing (go‘sht, tomat pyure, sardak, garnir) va har bir bosqichda kattalar yoki o‘quvchi nima qilishini belgilang.

Mashq
1
Bef-stroganov uchun go‘sht qanday to‘g‘raladi?
2
Gulyashda go‘sht qanday to‘g‘raladi?
3
Gulyashga bir kishiga 120 g go‘sht; 5 kishiga necha g? (120 × 5)
4
Nega xom go‘sht uchun alohida idish ishlatiladi?