ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Texnologiya

Biskvit va palov

Darslar 40–41 · 2 ta dars · Mehnat ta’limi (Texnologiya), umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 7-sinfi uchun darslik. O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2016/2017 (mualliflar nomlari matnda ko‘rsatilmagan)
41

Palov tayyorlash va dasturxonga tortish

Darslik: 134–136-betlar
MaqsadPalov tayyorlash tartibini, uning turlarini va dasturxonga tortishni hamda olov va issiq yog‘ bilan xavfsiz ishlashni bilish.
Yangi so‘zlar
palov · plovzirvak · meat-and-carrot baseqozon · cauldrondamchop · steaming stick
Tushuntirish

Palov – eng asosiy o‘zbek milliy taomi. Pishirish usuli va masalliqqa qarab turlari ko‘p: qovurma, ivitma, mayizli, sarimsoqli, behili, qiymali palov va boshqalar. Umumiy qoida uch bosqichdan iborat: yog‘ dog‘lash, zirvak pishirish, guruch solish. Qozon qizdirilib yog‘ quyiladi, olov pasaytiriladi; yog‘ avval qoramtir, so‘ng oqish tutaydi. Kitobga ko‘ra, shunda bir bosh piyoz tashlansa achchiq moddalar yo‘qoladi. Piyoz yarim halqa qilib qovuriladi, go‘sht (2×2 sm), so‘ng somoncha sabzi qo‘shiladi; shu zirvak. Suv va tuz solinib 5–10 daqiqa qaynatiladi, iliq suvda ivitilgan guruch qo‘shiladi, suvi guruchdan 1–1,5 sm yuqori bo‘ladi. Guruch bir tekis qaynashi muhim. Suv shimilgach, guruch o‘rtaga uyiladi, damchop bilan teshiladi, zira va mayiz qo‘shilib 15–20 daqiqa damlanadi. Kitobdagi nisbat: 0,5 kg go‘sht, 1 kg guruch, 1 kg sabzi. Xavfsizlik: yog‘ni tutaguncha qizdirish xavfli – yog‘ yonib ketishi mumkin. Shuning uchun yog‘ dog‘lash, qozonni olovga qo‘yish, olovni boshqarish va qopqoqni ochishni faqat kattalar bajaradi; yog‘ burkangan joyda o‘quvchi turmaydi. Yog‘ yonsa, suv quymang: qopqoq bilan yoping va olovni o‘chiring. Qozon va qopqoq dastagi issiq: qo‘lqop ishlating. Ochiq olov yoki gaz yonida keng yengli kiyim kiymang, sochni yig‘ing. O‘quvchilar guruch yuvish, sabzi va piyozni (o‘qituvchi nazoratida) to‘g‘rash, dasturxon yozish va tortishni bajaradi. Xom go‘sht uchun alohida taxtacha va pichoq ishlatiladi, qo‘l sovunlab yuviladi. Go‘sht to‘liq pishishi kerak. Mayiz, zira, go‘sht yoki o‘simlik yog‘iga allergiya yoki dinga xos taqiqlar hisobga olinadi.

guruch800 ggo‘sht800 gsabzi800 gpiyoz300 gyog‘240 ml

Palov — 8 porsiya

Har bir miqdor porsiyalar soniga proporsional o‘zgaradi (4 porsiya asos)

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Sinfdagi katta tadbirda ishlar bo‘lib olinadi: biri sabzavotlarni yuvadi, biri dasturxon yozadi, biri tartibni kuzatadi.

Kim ishlatadi

Oshpazlar, tadbir tashkilotchilari va murabbiylar katta ishni rollarga bo‘ladi, shunda har kim o‘z vazifasini biladi.

Bugun sinab ko‘ring

Sinf tadbiri uchun 4 ta ishni va har biriga mas’ul guruhni yozing, hech kim ishsiz qolmasin.

Namunalar
Palovning umumiy qoidasi: yog‘ dog‘lash, zirvak pishirish va guruch solish.
Guruch suvni shimgach, damchop bilan teshiladi: bug‘ pastga o‘tib guruch yaxshi dimlanadi.
Sinfda faoliyat

Palov hisobi: kitobdagi retsept 1 kg guruch va 1 kg sabzi bilan beriladi. 3 kg guruchga qancha sabzi, 1,5 kg guruchga qancha go‘sht (0,5 kg go‘sht 1 kg guruchga) kerak? Natijani jadvalga yozing. Palovni faqat kattalar pishiradi.

Mashq
1
Palov pishirishning uch bosqichi qaysilar?
2
Zirvak nima?
3
0,5 kg go‘sht 1 kg guruchga; 4 kg guruchga necha kg go‘sht? (0,5 × 4)
4
Yog‘ yonib ketsa nima qilinadi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliBahorgi daryoni ko‘rish rejasiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →