Ta’minot tizimlari sxemasini tayyorlash
Sxema – tizim qismlari va ularning o‘zaro bog‘lanishini shartli belgilar bilan ko‘rsatadigan tasvir. Sxemani tayyorlashdan oldin tizim qismlari aniqlanadi va har biriga shartli belgi tanlanadi. Suv ta’minoti sxemasida tashqi quvur, kirish ventili, hisoblagich, taqsimlovchi quvurlar, jo‘mraklar va issiq suv qurilmasi ko‘rsatiladi. Gaz sxemasida kirish quvuri, berkitish kran, gaz hisoblagichi va gaz plitasiga boruvchi quvur chiziladi. Elektr sxemasida avtomat o‘chirgich, hisoblagich, himoyalovchi o‘chirish qurilmasi, rozetkalar va kalitlar bilan lampalar ko‘rsatiladi. Issiqlik ta’minoti sxemasida isitish manbai, quvurlar va radiatorlar aks etadi. Sxema chizishda chiziqlar to‘g‘ri va o‘zaro kesishmaydigan bo‘lishi, belgilar tushuntirilishi (legenda), har bir tizim alohida rangda ko‘rsatilishi (masalan, suv ko‘k, issiqlik qizil) qulay. Sxema faqat o‘qish va tushunish uchun mo‘ljallangan: u asosida o‘zingiz quvur yoki simni ulamaysiz, bunday ishni mutaxassislar bajaradi. Sxemada xavfli joylar, masalan, berkitish ventillari va elektr avtomati, belgilab qo‘yilsa, favqulodda holatda tez topiladi.
Maktab yo‘lagidagi evakuatsiya rejasida chiqish yo‘llari strelka va shartli belgilar bilan ko‘rsatilgan. O‘quvchi sxemani o‘qib, tashvishlanmasdan eng yaqin chiqishni topadi.
Elektrchi, santexnik va binokorlar sxemadagi shartli belgilarni o‘qib, quvur va simlar qayerdan o‘tishini bilib oladi.
Maktabingizdagi evakuatsiya rejasiga qarab, sinfingizdan eng yaqin chiqishgacha yo‘lni ovoz chiqarib aytib bering.
Uy sxemasi: A3 qog‘ozda uy yoki xonadon planini chizib, uning suv, gaz, elektr va issiqlik ta’minoti sxemasini turli rangda belgilang va belgilar izohini yozing. Berkitish ventili va avtomat o‘chirgich joylarini alohida ko‘rsating.