Chig‘atoy ulusi va o‘zbek xalqining shakllanishi

Etnik jarayon deganda bir-biriga qarindosh guruhlarning uzoq vaqt davomida aralashib, asta-sekin yagona xalqqa aylanishi tushuniladi. Darslikka ko‘ra, o‘zbek xalqining asosini qadimdan shu yerda yashagan sug‘diylar, baqtriylar, xorazmiylar, farg‘onaliklar, shoshliklar, sak-massagetlar va yarim chorvador qang‘lar tashkil etgan. Keyinchalik kushonlar, xioniylar, kidariylar, eftallar hamda Turk xoqonligi davrida kelgan turkiy qabilalar ham bu jarayonda ishtirok etgan. IX asrdan Movarounnahrda turkiy til muhiti kengaydi, sug‘diylar va boshqa mahalliy xalqlar turkiylasha bordi. Qoraxoniylar davrida hokimiyat turkiy sulolalarga o‘tishi bilan jarayon yakuniy bosqichga yetdi, umumelat tili qaror topdi; kitobga ko‘ra, o‘zbek xalqi IX–XII asrlarda shakllangan. Xalqlarning shakllanishi uzoq va murakkab jarayon bo‘lib, tarixchilar uni turlicha davrlashtiradi. Mintaqada o‘zbeklar bilan birga tojik, qoraqalpoq, qirg‘iz, qozoq, turkman va boshqa xalqlar ham yashagan va ularning tarixi bir-biriga chambarchas bog‘liq.