Muhammad Xorazmshohning mamlakat mudofaasiga oid tadbirlari va uning oqibati
Harbiy kengashda Jaloliddin va Temur Malik kuchlarni to‘plab dushmanga zarba berishni taklif qildi, biroq Sulton Muhammad qo‘shinni shaharlarga bo‘lib tarqatib, mudofaa taktikasini tanladi; bu mamlakatni xavf ostida qoldirdi. 1219-yil kuzida mo‘g‘ullar O‘trorni qamal qildi (manbalarga ko‘ra besh oy), G‘oyirxon asir olinib qatl etildi. 1220-yil fevralda Buxoro olinib, talandi va yondirildi, mart oyida Samarqand ham egallandi. Xo‘jand hokimi Temur Malik shahar mudofaasini tashkil etib, oxirida Sirdaryo orolida jang qildi va kemalarda Xorazm tomon yo‘l oldi. 1221-yil boshida mo‘g‘ullar Xorazm poytaxti Urganchni qamal qildi; shahar taxminan yetti oy qarshilik ko‘rsatdi, shayx Najmiddin Kubro (1145–1221) ham jangda halok bo‘ldi. Rivoyatga ko‘ra, u mo‘g‘ullarning shaharni tark etish taklifini rad etgan. Urganch taslim bo‘lgach, vayron etildi, hunarmandlar Mo‘g‘ulistonga jo‘natildi. Manbalarda talofatlar soni turlicha va ba’zan oshirib ko‘rsatilgan, shu bois raqamlarga ehtiyotkorlik bilan qaralishi kerak.
1219 e. → XIII asr e. · II ming yillik
Bizning kunimizdan: 807 yil oldin
Asr = 100 yil. 1-asr: 1–100-yillar. Eramizdan avvalgi yillar kamayib boradi.
Maktabda yong‘in xavfsizligi mashqi o‘tkazildi. Har bir sinf o‘z chiqish yo‘lini va yig‘ilish joyini bilardi, hamma xotirjam yurdi. Oldindan mashq qilingani uchun bino bir necha daqiqada bo‘shadi.
Qutqaruvchilar mashqlar o‘tkazadi, maktab xavfsizlik mas’uli chiqish yo‘llarini belgilaydi, o‘qituvchi sinfni tartib bilan olib chiqadi.
Maktabingiz yoki uyingizdan chiqish yo‘llarini kattalardan so‘rab bilib oling va ularni oddiy chizmada ko‘rsating. Hech narsani yoqmang va sinab ko‘rmang.
«Mudofaa xaritasi»: O‘tror → Buxoro → Samarqand → Xo‘jand → Urganch tartibida raqamlab, sanalarni yozing.