84
Asosiy atamalar ustida ishlash
Darslik: 149–151-betlar
MaqsadAsosiy atamalar ustida ishlash.
Yangi so‘zlar
atama · termturkum · word classlug‘at · glossaryta’rif · definition
Tushuntirish
Yil yakunida o‘rganilgan asosiy atamalarni bir joyga to‘plab, lug‘at tuzamiz. Olmosh va uning turlari, ismlar, lug‘aviy va munosabat shakllari, egalik, kelishik, turlanish, qaratqich va qaralmish, hokim va tobe so‘z — so‘z turkumlari va so‘z shakllariga oid atamalar. Ko‘makchi, bog‘lovchi va yuklama yordamchi so‘zlarni nomlaydi; undov, taqlid va modal so‘zlar esa alohida guruhni tashkil qiladi. «Sof va vazifadosh», «teng va ergashtiruvchi», «yakka va takror» atamalari so‘zlarni turlarga ajratishda qo‘llanadi. Har bir atamani o‘z so‘zlaringiz bilan ta’riflab, misol bilan mustahkamlang.
Namunalar
Kelishik — ot yoki olmoshning gapdagi boshqa so‘zlarga munosabatini bildiruvchi shakl; misol: maktabga.
Modal so‘z — so‘zlovchining munosabatini bildiradi; misol: albatta.
Sinfda faoliyat
Atamalar lug‘ati: har bir o‘quvchi uchta atamani ta’rifi va misoli bilan yozib, jamoaviy lug‘at tuzadi.
Mashq
1
Turlanish nima?
Ismning egalik va kelishik qo‘shimchalari bilan o‘zgarishi.
2
Yordamchi so‘zlarning uch turini ayting.
Ko‘makchi, bog‘lovchi, yuklama.
3
«Sof» va «vazifadosh» atamalari qaysi so‘zlarda ishlatiladi?
Ko‘makchi, bog‘lovchi, yuklama va modal so‘zlarda.
4
Nima uchun atamani misolsiz bilish yetarli emas?
Chunki misol atamaning ma’nosini aniq ko‘rsatadi.