ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Takrorlash: olmosh, yordamchi so‘zlar, matn

Darslar 78–80 · 3 ta dars · N. Mahmudov, A. Nurmonov, A. Sobirov, D. Nabiyeva, A. Mirzaahmedov. Ona tili 7-sinf, to‘ldirilgan va qayta ishlangan 4-nashr. «Ma’naviyat», Toshkent, 2017
80

Matndagi asosiy fikrni aniqlash. Matnni o‘qish va qayta hikoya qilish

Darslik: 141–142-betlar
MaqsadMatndagi asosiy fikrni aniqlash; matnni o‘qish va qayta hikoya qilish.
Yangi so‘zlar
asosiy fikr · main ideareja · planqayta hikoya · retellingmavzu · topic
Tushuntirish

Har bir matnda muallif aytmoqchi bo‘lgan asosiy fikr bo‘ladi. Uni aniqlash uchun matn sarlavhasi, har bir band mazmuni va yakuniy xulosaga e’tibor beramiz. Matnni qayta hikoya qilishdan oldin reja tuzish foydali: reja bandlari voqealar tartibini eslatib turadi. Qayta hikoya qilganda matn mazmuni saqlanadi, lekin gaplar o‘z so‘zlarimiz bilan aytiladi. Asosiy fikr ko‘pincha matnning boshida yoki oxirida beriladi.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Darsga kelolmagan sinfdosh «Nima o‘tdingiz?» deb so‘raydi. Siz butun darsni emas, asosiy fikrni va uch gapli rejani aytasiz, u esa mavzuni tushunib oladi.

Kim ishlatadi

Jurnalistlar xabarni qisqa bayon qiladi, kotiblar yig‘ilish mazmunini yozadi, talabalar ma’ruzadan asosiy fikrni ajratib konspekt tuzadi.

Bugun sinab ko‘ring

Bugun o‘qigan yoki eshitgan bir narsangizni uch gapli reja bilan, keyin bitta asosiy fikr bilan ayting.

Namunalar
«Mehnat — barakat» matnining asosiy fikri: mehnat yaxshi natija beradi.
Reja: 1) Bahor keldi. 2) Dehqon ekin ekdi. 3) Hosil pishdi.
Sinfda faoliyat

Bandma-band hikoya: o‘quvchilar matn rejasi bo‘yicha navbat bilan bittadan bandni o‘z so‘zlari bilan aytadi.

Mashq
1
Matnning asosiy fikrini aniqlashda nimalarga e’tibor beramiz?
2
Reja nima uchun kerak?
3
Qayta hikoya qilganda nimani saqlaymiz, nimani o‘zgartiramiz?
4
Nima uchun matnni so‘zma-so‘z yodlash qayta hikoya emas?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliTuyoqlilar kuzatuvi: kim boradi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →