ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Taqlid so‘zlar

Darslar 71–72 · 2 ta dars · N. Mahmudov, A. Nurmonov, A. Sobirov, D. Nabiyeva, A. Mirzaahmedov. Ona tili 7-sinf, to‘ldirilgan va qayta ishlangan 4-nashr. «Ma’naviyat», Toshkent, 2017
72

Taqlid so‘zlarning tuzilishi va imlosi

Darslik: 128-bet
MaqsadTaqlid so‘zlarning tuzilishi va imlosini bilish.
Yangi so‘zlar
takroriy taqlid so‘z · repeated imitative wordasos · basechiziqcha · hyphengumbur-gumbur · booming (thunder)
Tushuntirish

Ko‘pchilik taqlid so‘zlar takrorlanib keladi; bular takroriy taqlid so‘zlar deyiladi. Takror ikki xil bo‘ladi: asos o‘zgarishsiz, aynan qaytariladi (duk-duk, chiq-chiq, milt-milt) yoki ikkinchi qismda biror tovush, ko‘pincha unli o‘zgaradi (taraq-turuq, shaldir-shuldur). Takroriy taqlid so‘zning qismlari orasiga chiziqcha qo‘yiladi. Taqlid so‘zlardan fe’l ham yasaladi: shitirlamoq, miltillamoq, taraqlamoq; yoki ular qilmoq, demoq fe’llari bilan birikadi: duk-duk qilmoq. Gapda taqlid so‘z ko‘pincha fe’l oldidan kelib, harakatning qanday bajarilganini ko‘rsatadi: Ukam dir-dir titrardi.

Takror turiMisol
aynanduk-duk, chiq-chiq, milt-milt
unli almashgantaraq-turuq, shaldir-shuldur
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Komiks chizayotgan o‘quvchi eshik taqillashini «taq-taq» deb, mayda qadamlarni «pitir-pitir» deb yozadi va ular orasiga chiziqcha qo‘yadi. Qoidaga amal qilingani uchun o‘quvchi tovushni to‘g‘ri tasavvur qiladi.

Kim ishlatadi

Komiks va bolalar kitoblari muallifleri, muharrirlar va tarjimonlar taqlid so‘zlarning yozilishini biladi.

Bugun sinab ko‘ring

Bir tovushni takroriy taqlid so‘z bilan yozing: biri ravon, biri unli o‘zgargan shaklda.

Namunalar
Taraq-turuq, shaldir-shuldur — unli almashinib takrorlangan taqlid so‘zlar.
Duk-duk, dir-dir — aynan takrorlangan; chiziqcha bilan yoziladi.
Sinfda faoliyat

Taqlid zanjiri: har bir o‘quvchi bitta takroriy taqlid so‘z aytadi va uni gapda ishlatadi; imlosi doskada tekshiriladi.

Mashq
1
Takroriy taqlid so‘z qanday yoziladi?
2
Unli almashgan takroriy taqlid so‘zlardan ikkita yozing.
3
«Yal-yal yondi» da taqlid so‘z qaysi turga kiradi?
4
Nima uchun «gurs gurs» emas, «gurs-gurs» deb yozamiz?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliIpak yo‘li vaqt chizig‘iHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →