ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

O‘xshatish-qiyoslash, gumon va inkor yuklamalari

Darslar 66–67 · 2 ta dars · N. Mahmudov, A. Nurmonov, A. Sobirov, D. Nabiyeva, A. Mirzaahmedov. Ona tili 7-sinf, to‘ldirilgan va qayta ishlangan 4-nashr. «Ma’naviyat», Toshkent, 2017
67

Gumon va inkor yuklamalari

Darslik: 119–120-betlar
MaqsadGumon va inkor yuklamalarini (-dir; hech, sira, na ... na) bilish.
Yangi so‘zlar
gumon yuklamasi · particle of doubtinkor yuklamasi · particle of negationsira · never, at allhech · not at all
Tushuntirish

Gumon yuklamasi -dir so‘zlovchining aniq bilmasdan, taxmin qilib aytayotganini ko‘rsatadi: Mehmonlar yo‘lga chiqqandir (chiqqan bo‘lsa kerak). Shaklan u ot kesimdagi 3-shaxs qo‘shimchasi -dir bilan bir xil (u o‘quvchidir), ya’ni ular shakldosh; gumon yuklamasi esa urg‘u olmaydi va taxmin ma’nosini beradi. -dir so‘zga qo‘shib yoziladi: kelgandir, bordir. Inkor yuklamalari — hech, sira, na ... na — gapdagi inkorni kuchaytiradi: Bu kitobni sira o‘qimaganman; Hech charchamadim. Hech, sira qatnashgan gapda kesim odatda bo‘lishsiz shaklda bo‘ladi.

YuklamaMa’nosiMisol
-dirtaxminkelgandir, bordir
hech, sira, na ... nainkorni kuchaytiradiBu kitobni sira o‘qimaganman.
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Do‘stingiz kechikkanda kimdir «Yo‘lda to‘xtab qolgandir» deb taxmin qiladi. Gumon yuklamasi aniq bilmaslikni ko‘rsatadi, inkor yuklamalari esa fikrni qat’iy rad etadi.

Kim ishlatadi

Ob-havo xabarchilari taxmin bildiradi, tekshiruvchilar aniq bilmagan narsani ehtiyotkor aytadi, hakamlar qat’iy inkorni ifodalaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Ertangi kun haqida bir taxminiy va bir qat’iy inkor gap yozing.

Namunalar
Akam hozir kutubxonadadir — taxmin (gumon).
U sira yolg‘on aytmaydi — «sira» inkorni kuchaytiradi, kesim inkor.
Sinfda faoliyat

Taxmin o‘yini: sinfdoshingiz qayerdaligini -dir bilan taxmin qiling (U kutubxonadadir).

Mashq
1
Gumon yuklamasi qaysi?
2
Inkor yuklamalarini sanang.
3
«Kutubxona hozir yopiqdir» gapida -dir nimani bildiradi?
4
Nima uchun sira va hech bilan kesim inkor shaklida bo‘ladi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliQaldirg‘och uyalari: nima umumiy?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →