☰ Mundarija · Ona tili

Ayiruv-chegaralov va kuchaytiruv-ta’kid yuklamalari

Darslar 64–65 · 2 ta dars · N. Mahmudov, A. Nurmonov, A. Sobirov, D. Nabiyeva, A. Mirzaahmedov. Ona tili 7-sinf, to‘ldirilgan va qayta ishlangan 4-nashr. «Ma’naviyat», Toshkent, 2017
65

Kuchaytiruv-ta’kid yuklamalari

Darslik: 116–117-betlar
MaqsadKuchaytiruv-ta’kid yuklamalarini va ularning imlosini bilish.
Yangi so‘zlar
kuchaytiruv-ta’kid yuklamasi · intensifying-emphasizing particlehatto · evennahotki · can it be that-oq (-yoq) · emphatic suffix
Tushuntirish

Kuchaytiruv-ta’kid yuklamalari gapdagi biror bo‘lakning yoki butun gapning ma’nosini kuchaytirib, unga alohida urg‘u beradi. Bu guruhga hatto, nahotki, ham, axir, g‘irt so‘zlari hamda -ku, -u (-yu), -da, -oq (-yoq) qo‘shimcha-yuklamalari kiradi. Masalan: Hatto qishda ham suzadi; Nahotki unutding?; Men aytgandim-ku!; Ertalaboq yo‘lga chiqdik. Imloda -ku, -u (-yu), -da so‘zdan chiziqcha bilan ajratiladi, -oq (-yoq) esa so‘zga qo‘shib yoziladi: darhol+oq — darholoq, boshida+yoq — boshidayoq.

Namunalar
Hatto ustoz ham hayron qoldi — «hatto» va «ham» ta’kid.
Aytgan edim-ku! Hozirdayoq boraman — -ku chiziqcha bilan; -oq qo‘shib.
Sinfda faoliyat

«Ta’kidlab ayt»: oddiy gapni (U keldi.) yuklamalar yordamida kuchaytirib qayta ayting.

Mashq
1
Kuchaytiruv-ta’kid yuklamalariga misol keltiring.
2
«Bugun» so‘ziga -oq yuklamasini qo‘shing.
3
«Bu yerda hech kim yo‘q-ku» gapida -ku nimani bildiradi?
4
Nima uchun -oq so‘zga qo‘shib, -ku esa chiziqcha bilan yoziladi?