57
Sabab bog‘lovchilari
Darslik: 104–105-betlar
MaqsadSabab bog‘lovchilarini (chunki, negaki) va ularning imlosini bilish.
Yangi so‘zlar
sabab bog‘lovchisi · conjunction of reasonchunki · becausenegaki · because (literary)sabab · reason
Tushuntirish
Chunki va negaki bog‘lovchilari sabab bog‘lovchilari hisoblanadi. Ular sababni bildiruvchi ergash gapni bosh gapga bog‘laydi: Bog‘da ishlay olmadik, chunki yomg‘ir yog‘ayotgan edi. Gapda avval natija, keyin sabab aytiladi. Sabab bog‘lovchilaridan oldin yozuvda vergul qo‘yiladi. «Chunki»ni «shuning uchun» bilan adashtirmaslik kerak: «shuning uchun» natijani, «chunki» sababni boshlaydi. Negaki — adabiy uslubda ko‘proq uchraydigan, «chunki» bilan ma’nodosh bog‘lovchidir.
Namunalar
U g‘olib bo‘ldi, chunki ko‘p mashq qildi — sabab: ko‘p mashq qilgan.
Ko‘p mashq qildi, shuning uchun g‘olib bo‘ldi — «shuning uchun» natijani ko‘rsatadi.
Sinfda faoliyat
«Chunki yoki shuning uchun?»: o‘qituvchi sabab va natijani alohida aytadi, siz ularni ikki xil qilib birlashtirasiz.
Mashq
1
Sabab bog‘lovchilari qaysilar?
Chunki, negaki.
2
Vergulni qo‘ying: Men tez ketdim chunki kechikayotgan edim.
Men tez ketdim, chunki kechikayotgan edim.
3
«Charchadim, chunki ko‘p yugurdim» gapida sabab va natijani ajrating.
Natija — charchadim; sabab — ko‘p yugurdim.
4
Nima uchun «chunki» natijadan keyin, sabab oldidan keladi?
Chunki u sababni bildiruvchi ergash gapni boshlaydi.