ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Inkor bog‘lovchisi; yakka va takror bog‘lovchilar

Darslar 54–55 · 2 ta dars · N. Mahmudov, A. Nurmonov, A. Sobirov, D. Nabiyeva, A. Mirzaahmedov. Ona tili 7-sinf, to‘ldirilgan va qayta ishlangan 4-nashr. «Ma’naviyat», Toshkent, 2017
55

Yakka va takror bog‘lovchilar

Darslik: 100–101-betlar
MaqsadBog‘lovchilarni qo‘llanishiga ko‘ra yakka va takror turlarga ajratish.
Yangi so‘zlar
yakka bog‘lovchi · single conjunctiontakror bog‘lovchi · repeated conjunctiongoh ... goh · now ... nowdam ... dam · at times ... at times
Tushuntirish

Gapda qanday ishlatilishiga qarab bog‘lovchilar yakka va takror bo‘ladi. Yakka bog‘lovchi bir marta, bog‘lanayotgan qismlar orasida keladi: va, ammo, lekin, biroq, chunki, yo: Non va choy keltirdi; Shoshildi, biroq ulgurmadi. Takror bog‘lovchi esa har bir qismning oldida qaytariladi: yo ... yo, dam ... dam, goh ... goh: Dam qor yog‘adi, dam yomg‘ir. Ba’zi bog‘lovchilar ikkala usulda ham ishlatiladi: «yo» yakka (Choy yo sharbat) va takror (Yo choy, yo sharbat) kela oladi. Takror bog‘lovchining ikkinchi qismidan oldin vergul qo‘yiladi.

YakkaTakror
hamdaham ... ham
biroqbir ... bir
negakiba’zan ... ba’zan
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Maktab bayrami dasturida «qo‘shiq va raqs» yozilsa, ikkala nomer ham bo‘ladi; «yo qo‘shiq, yo raqs» deyilsa, bittasi tanlanadi. Yakka «va» shunchaki qo‘shadi, takror «yo… yo…» esa ikki variantni yonma-yon qo‘yadi.

Kim ishlatadi

Dastur, chipta va menyu tuzuvchilar variantlarni teng ko‘rsatadi, hakamlar qarorni shartlar bilan bayon qiladi, tarjimonlar takroriy shaklni saqlaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Bitta bog‘lovchini avval yakka, so‘ng takror holda ishlatib, ikki gap yozing.

Namunalar
Va, lekin — yakka; goh ... goh — takror.
Ham ... ham: Bu kitob ham qiziq, ham foydali.
Sinfda faoliyat

Bog‘lovchi saralash: kartochkalarni «yakka» va «takror» ustunlariga ajrating.

Mashq
1
Bog‘lovchilar qo‘llanishiga ko‘ra necha turga bo‘linadi?
2
Takror bog‘lovchilardan ikkitasini yozing va gap tuzing.
3
«Yo» yakka va takror qo‘llangan ikkita gap keltiring.
4
Takror holda qo‘llanuvchi bog‘lovchi yakka kelishi mumkinmi? Misol bilan tushuntiring.
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliYomg‘ir plashi uchun mato tanlashHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →