Fonetika bo‘yicha o‘tilganlarni takrorlash
Fonetika tilning tovush tomonini o‘rganadi. O‘zbek tilida oltita unli bor: a, o, i, u, e, o‘. Unli tovushlar ovozdan hosil bo‘ladi, havo og‘iz bo‘shlig‘ida to‘siqqa uchramaydi. Undosh tovushlar esa havo yo‘lida to‘siq paydo bo‘lganda hosil bo‘ladi. Hosil bo‘lish o‘rniga ko‘ra undoshlar lab, til oldi, til o‘rta, til orqa, chuqur til orqa va bo‘g‘iz undoshlariga bo‘linadi. Ovoz va shovqinning ishtirokiga ko‘ra jarangli (b, d, g, z, v, j...) va jarangsiz (p, t, k, s, f, sh...) undoshlar farqlanadi.
Telefonda sinfdoshingizga «soat» so‘zini diktant qilib aytyapsiz. s, o, a, t tovushlarini aniq talaffuz qilgani uchun u so‘zni birinchi urinishdayoq to‘g‘ri yozib oladi.
Logopedlar bolalarga tovushni to‘g‘ri aytishni o‘rgatadi, diktorlar aniq talaffuz qiladi, chet tilini o‘rganuvchilar yangi tovushlarni mashq qiladi.
«Olma» va «shamol» so‘zlarini sekin ayting va qaysi tovushlarda og‘zingiz ochiq turishini, qaysilarida lab yoki til to‘siq hosil qilishini kuzating.
Tovush kartochkalari: unlilar va undoshlarni ikki guruhga ajrating, so‘ng jarangli-jarangsiz juftlarini toping.