1-laboratoriya mashg‘uloti. Tufelkaning tuzilishi, harakatlanishi va ta’sirlanishi
Bu mashg‘ulot o‘qituvchi nazorati ostida o‘tadi. Avval 2–3 hafta oldin tayyorlangan pichan ivitmasidan pipetka bilan bir tomchi buyum oynasiga tomiziladi, paxta tolalari tufelka harakatini sekinlatadi, ustiga qoplag‘ich oyna yopiladi. Preparatni avval kichik, so‘ng katta obyektivda ko‘riladi; shunda tananing oldingi va keyingi tomoni, og‘iz chuqurchasi, kiprikchalar va ikkita qisqaruvchi vakuola topiladi. Ta’sirlanishni ko‘rish uchun toza suv va ivitma tomchisini ingichka kanalcha bilan tutashtirib, ivitma tomchisiga bir necha mayda osh tuzi donasi tashlanadi: tufelkalar tuzli joydan toza suv tomon suzadi. Kuydiruvchi tanachalarni va yadrolarni faqat o‘qituvchi kimyoviy eritma (sirka kislota va yashil metil) bilan ko‘rsatadi; o‘quvchilar bu moddalarni qo‘l bilan ishlatmaydi. Mikroskop bilan ishlaganda obyektivni preparatga tegizmaslik va ezib qo‘ymaslik kerak. Kuzatganingizni daftarga rasm bilan yozing.
Laboratoriyada tadqiqotchi mikroskopda ko‘rganini aniq yozadi va chizadi: nimani, qaysi kattalashtirishda, necha dona. Shunda boshqa odam bir oy keyin ham shu kuzatishni takrorlab, natijalarni solishtira oladi. Aniq yozuv ilmiy ishning asosi.
Tibbiyot laboranti tahlilni aniq tavsiflaydi, naturalist kuzatuv daftarini yuritadi, tadqiqotchi tajriba natijalarini boshqalar takrorlashi uchun yozib qo‘yadi.
Shaffof plastik varaq (masalan, ochiq qadoq) ustiga bosma matn qo‘ying va uning ustiga bir tomchi suv tomizing. Tomchi lupa kabi harflarni kattalashtirishini ko‘ring va ko‘rganingizni uch jumlada yozib, chizing.
Juftlikda ishlang: bittasi mikroskopda ko‘radi, ikkinchisi daftarga yozadi, so‘ng o‘rin almashtiring. Xavfsizlik: sirka kislota, bo‘yoqlar va oyna bo‘laklari bilan faqat o‘qituvchi ishlaydi; oynalarni sindirmang, ishdan keyin qo‘lni sovunlab yuving.