Parrandachilik va sutemizuvchilar: it tuzilishi

Sutemizuvchilar eng murakkab tuzilgan issiqqonli hayvonlardir: badanini jun qoplaydi, tashqi qulog‘i (quloq suprasi) bor, terisida sut va ter bezlari joylashgan, bolasini sut bilan boqadi, ko‘pchiligi tirik bola tug‘adi, bosh miya po‘stlog‘ida burmalar rivojlangan. Tuzilishi it misolida o‘rganiladi. Itning oyoqlari tana ostida joylashgan, shu sababli tana yerdan ko‘tarilib turadi; yurganda barmoqlariga tayanadi. Boshi harakatchan bo‘yin bilan ulangan, uchinchi qovoq kichik bo‘lib, ko‘zning ichki burchagida yashiringan, quloq suprasi harakatchan. Jun qoplami ikki qavatli: ustki qavat uzun va dag‘al qiltiqlardan, ostki qavat mayin va kalta tuklardan iborat; ostki tuklar orasida havo ko‘p bo‘lgani uchun issiqni saqlaydi. Tuyg‘u vazifasini bajaradigan uzun qillar ham bor. Ko‘pchilik sutemizuvchilarda ter bezlari bor: ter tanani sovitadi va ortiqcha tuzlarni chiqaradi. Itda ter bezlari kam (asosan panjalarida), shuning uchun u issiq havoda og‘zini ochib tez nafas olib soviydi. Barmoqlarning uchida muguz tirnoq yoki tuyoq bo‘ladi. Skeleti bosh, umurtqa pog‘onasi, ko‘krak qafasi, oyoqlar va kamarlardan iborat; miya qutisi yirik. Umurtqa pog‘onasi bo‘yin (7 ta umurtqa), ko‘krak (12–15), bel (itda 6), dumg‘aza (3–4, chanoqqa qo‘shilgan) va dum bo‘limlaridan iborat. Bel umurtqalari harakatchan, shuning uchun tana beldan bukiladi. Itning o‘mrov suyagi rivojlanmagan. Tishlari har xil: ponasimon kurak tishlar, konussimon yirik qoziq tishlar va yassi oziq tishlar; jag‘larning har bir yonidagi bittadan oziq tish yirtqich tishga aylangan. Itning jag‘ muskullari juda kuchli. Xavfsizlik: begona itlarga yaqinlashmang, itning og‘ziga qo‘l tekkizmang, it tishlasa jarohatni sovun va suv bilan yuvib, darhol shifokorga boring (quturishga qarshi emlash kerak bo‘lishi mumkin).