Joy nomlari va ularning imlosi
Ma’lum bir geografik hududga atab qo‘yilgan nomlar joy nomlari hisoblanadi: qit’a, davlat, shahar, qishloq, viloyat, tuman, mahalla nomlari. Mamlakat, o‘lka nomlari ikki va undan ortiq so‘zdan iborat bo‘lsa, har bir so‘z bosh harf bilan yoziladi: Janubiy Koreya, Amerika Qo‘shma Shtatlari, O‘zbekiston Respublikasi, Markaziy Osiyo. Viloyat, tuman, shahar so‘zlari esa kichik harf bilan yoziladi: Toshkent viloyati, Samarqand shahri. Qo‘shma joy nomlari ko‘pincha qo‘shib yoziladi: Surxondaryo, Buloqboshi, To‘rtko‘l, Oqtepa. Tarkibida bo‘yi, orti, oldi so‘zlari ishtirok etgan joy nomlari ham qo‘shib yoziladi: Orolbo‘yi, Kaspiyorti.
| Qoida | To‘g‘ri | Noto‘g‘ri |
|---|---|---|
| mamlakat nomi: har bir so‘z bosh harf | Saudiya Arabistoni | saudiya arabistoni |
| viloyat so‘zi kichik harf | Buxoro viloyati | Buxoro Viloyati |
| 2-qism turdosh: qo‘shib | Oqtepa | Oq tepa |
Rasm albomining tagida yozuv: «Xiva shahri, Xorazm viloyati». Joy nomlari bosh harf bilan, «shahri» va «viloyati» esa kichik harf bilan yozilgan. Shunda albom tartibli ko‘rinadi va nima qayerda ekani aniq bo‘ladi.
Pochta xodimi xatni manzilga qarab ajratadi, haydovchi yo‘nalish lavhasini o‘qiydi, turizm gidi mehmonlarga joy nomlarini yozib beradi.
Eshitgan boshqa bir tumanning nomini «… tumani» ko‘rinishida xayolan yozing: qaysi so‘z bosh harf bilan, qaysi biri kichik harf bilan boshlanadi?
«Xarita imlosi»: bolalar xaritadagi yoki o‘z hududidagi joy nomlarini daftarga to‘g‘ri imloda yozadi va qoidasini aytadi.