Atmosfera. Yerning iqlim mintaqalari
Atmosfera — Yerni o‘rab turgan havo qobig‘i; uning tarkibi 78 % azot, 21 % kislorod va 1 % boshqa gazlardan iborat (gaz tarkibini 1774-yilda A. Lavuazye aniqlagan). Qatlamlari: troposfera (qalinligi ekvatorda 17 km, qutblarda 8–9 km), stratosfera (50–55 km gacha, ozon pardasi shu qatlamda), mezosfera (80–85 km gacha), termosfera va ekzosfera. Havo massasining taxminan 80 % i troposferada joylashgan, ob-havo hodisalari ham shu yerda yuz beradi; unda balandlikka ko‘tarilganda havo harorati har 100 m da o‘rtacha 0,6 °C pasayadi. Iqlimga uchta omil ta’sir qiladi: geografik kenglik (Quyosh issiqligi), atmosfera bosimi va havo massalari, yerusti tuzilishi (relyef, okeandan uzoqlik). Havo massalari — ekvatorial (issiq, nam), tropik (issiq, quruq), mo‘tadil (iliq, nam) va qutbiy — arktika va antarktika (sovuq, quruq). Yer yuzida 7 ta asosiy iqlim mintaqasi (ekvatorial, ikkita tropik, ikkita mo‘tadil, ikkita qutbiy) va 6 ta oraliq mintaqa (ikkita subekvatorial, ikkita subtropik, ikkita subqutbiy) bor; oraliq mintaqalarda havo massalari fasllar bo‘yicha almashadi.
«Havo qatlamlari narvoni»: devorga narvon chizib, har bir pog‘onaga qatlam nomi va balandligini yozing; so‘ng o‘quvchilar xaritada «aeroplan» qaysi qatlamda uchishini topadi.