Janubiy Amerikaning iqlimi va ichki suvlari
Janubiy Amerika iqlimiga Quyosh radiatsiyasi, relyef, havo massalari va okean oqimlari ta’sir qiladi. Materikda oltita iqlim mintaqasi bor; shimoldan janubga: subekvatorial, ekvatorial, subekvatorial, tropik, subtropik va mo‘tadil; tog‘larda esa balandlik mintaqalari. Ekvatorial mintaqa juda nam: yiliga 3 500 mm dan ortiq yog‘in, harorat yil bo‘yi +24…+25 °C. Subekvatorial mintaqada yoz nam, qish quruq. Braziliya yassi tog‘ligining sharqiga passatlar 1 500–2 000 mm yog‘in keltiradi, And yaqiniga esa faqat 250–500 mm. Tinch okean sohilida sovuq Peru oqimi yog‘in keltirmaydi: shu tufayli dunyodagi eng quruq cho‘llardan biri — Atakama paydo bo‘lgan, o‘simlik namlikni tuman va shudringdan oladi. Janubda Tinch okean sohilida yil bo‘yi ko‘p yog‘in (2 000–3 000 mm), sharqda esa quruq mo‘tadil-kontinental iqlim. Janubiy Amerika eng sersuv materik. Amazonka — dunyoda havzasi (taxminan 7 mln km²) va suv miqdori bo‘yicha eng katta daryo, uzunligi taxminan 6 400–7 000 km (o‘lchash usuliga qarab), 500 dan ortiq irmog‘i bor; okean qalqishi tufayli quyi oqimda suv yuqoriga ham oqadi (pororoka). Parana daryosining irmog‘ida eni taxminan 2 700 m bo‘lgan Iguasu sharsharasi, Orinoko havzasidagi Churun daryosida dunyodagi eng baland Anxel sharsharasi (979 m) joylashgan. Eng yirik ko‘l — Marakaybo; And tog‘laridagi Titikaka (3 812 m) dunyodagi eng baland yirik chuchuk ko‘llardan biri.
«Sharsharalar jadvali»: Viktoriya, Iguasu va Anxel sharsharalari uchun joylashgan daryo, mamlakat va o‘lchamlari jadvalini to‘ldiring.