☰ Mundarija · Texnologiya

Chorvachilik asoslari

Darslar 110–115 · 6 ta dars · Sh. Sharipov, N. Muslimov, O‘. Tolipov, Q. Abdullayeva, O. Qo‘ysinov, V. Sattorov, S. Ahmadaliyev, M. Mo‘minova. Mehnat ta’limi, 5-sinf. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2015
114

Chorvachilikda baliqchilik, asalarichilik va quyonchilikning ahamiyati va tarmoqlari

Darslik: 226–228-betlar
MaqsadBaliqchilik, asalarichilik va quyonchilikning ahamiyati va mahsulotlarini bilish.
Yangi so‘zlar
baliqchilik · fish farmingasalarichilik · beekeepingquyonchilik · rabbit farmingpropolis · propolis (bee glue)
Tushuntirish

Baliq va baliq mahsulotlari to‘yimliligi jihatidan qishloq xo‘jaligi hayvonlari go‘shtiga o‘xshash, hazm bo‘lishida esa birmuncha yuqori. Ovlanadigan baliqning 80 foizi ochiq suv havzalarida tutiladi; suv omborlarida baliq urchitish xo‘jaliklari ko‘paymoqda, oq amur, ilonbosh va do‘ngpeshona kabi tez yetiladigan turlar boqiladi. Asalarichilikning mahsulotlari: asal, mum, propolis va asalari suti; asal to‘yimliligi va shifobaxshligi bilan qadrlanadi, mum va propolis tibbiyot va veterinariyada ishlatiladi. Quyonlar go‘shti va mo‘ynasi uchun boqiladi: quyon go‘shti oqsilga boy, xolesterini kam, parhez; mo‘ynasi mayin, rang-barang va arzon. Ular tez ko‘payadi va turli yem-xashakni iste’mol qiladi; to‘rt oyligida o‘rtacha 1,5–2 kg go‘sht beradi. Xavfsizlik: asalari ari chaqishi xavfli bo‘lishi mumkin (ayrim odamlarda allergiya), shuning uchun uyaga bolalar faqat asalarichi bilan va himoya kiyimida yaqinlashadi; suv havzalari bo‘yida kattalarsiz yurilmaydi; quyon tishlashi va tirnashi mumkin, ular bilan kattalar yonida muomala qilinadi.

Namunalar
Baliqning 80 foizi ochiq suvda tutiladi: 1000 kg baliqdan 800 kg.
Quyon 4 oyda 1,5–2 kg: 10 quyondan 15–20 kg go‘sht.
Sinfda faoliyat

Plakat: baliqchilik, asalarichilik va quyonchilik mahsulotlarini rasmli plakatga yozing. Uyaga yoki hayvonga yaqinlashish yo‘q, rasmlar bilan ishlang.

Mashq
1
Asalarichilik mahsulotlarini ayting.
2
Quyon go‘shtining foydasi nima?
3
Qaysi baliq turlari suv omborlarida boqiladi?
4
Nega bolalar uyaga yaqin bormaydi?