ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Texnologiya

Yerga ishlov berish

Darslar 100–103 · 4 ta dars · Sh. Sharipov, N. Muslimov, O‘. Tolipov, Q. Abdullayeva, O. Qo‘ysinov, V. Sattorov, S. Ahmadaliyev, M. Mo‘minova. Mehnat ta’limi, 5-sinf. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2015
100

O‘g‘itlash me’yori, solish usullari, muddati va samaradorligi

Darslik: 202-bet
MaqsadO‘g‘itlash me’yori, solish usullari va muddatlarini hamda yashil o‘g‘itlarni bilish.
Yangi so‘zlar
yashil o‘g‘it · green manureorganik o‘g‘it · organic fertilisero‘g‘itlash me’yori · fertiliser rateoziqlantirish · feeding (top dressing)
Tushuntirish

Tuproqni oziq elementlari bilan boyitish uchun ba’zi maydonlarda maxsus o‘simliklar (beda, oq va sariq qashqarbeda) ekilib, keyin haydab yuboriladi – bu yashil o‘g‘itlar. Organik o‘g‘itlar tirik organizmlar chiqindilari bo‘lib, tuproq tuzilishini yaxshilaydi va me’yorida ishlatilsa, yer ekologiyasi uchun xavfsizroq hisoblanadi. Hamma ekinlarga go‘ng yoki kompost beriladi; bodringga yangi go‘ng, boshqalarga chirigan go‘ng solinadi. Hosil yig‘ilgach, tuproqning yuza qismi yumshatiladi: bu namlikni saqlaydi va begona o‘tlarni yo‘qotadi. O‘g‘it yerni haydash paytida beriladi: yer 20–35 sm chuqurlikda haydalib, o‘g‘it tuproq bilan aralashtiriladi. O‘g‘it solishning uch usuli bor: ekishdan oldin (asosiy), ekish vaqtida (qator oralig‘iga yoki chuqurchalarga oz miqdorda) va ekishdan keyin (o‘sish davrida oziqlantirish). Me’yor ekin turiga va tuproqqa qarab belgilanadi; o‘g‘itni o‘zboshimchalik bilan ko‘p solish ekinga ham, tuproqqa ham zarar. Xavfsizlik: o‘g‘it solishni, ayniqsa kimyoviy o‘g‘itni, kattalar bajaradi; bolalar qo‘lqopsiz tegmaydi.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Barglari xira va sarg‘ayib qolgan o‘simlik tuproqda oziq yetishmayotganini bildirishi mumkin. Dehqon shu belgidan o‘simlikning holatini bilib oladi.

Kim ishlatadi

Agronom, bog‘bon va fermer o‘simlik barglariga qarab uning holatini baholaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Bir xil turdagi, biri soyada, biri quyoshda turgan ikkita o‘simlik barglariga qarab, ular farq qilishini ayting.

Namunalar
Haydash chuqurligi 20–35 sm: 25 sm chuqurlikka solingan o‘g‘it ildiz zonasiga tushadi.
Ekishgacha – asosiy, ekish vaqtida – oz miqdorda, ekishdan keyin – oziqlantirish: jami 3 usul.
Sinfda faoliyat

Jadval: uch usulni (ekishgacha, ekish vaqtida, ekishdan so‘ng) 3 ustunli jadvalga yozib, har biriga bittadan misol keltiring. Amaliy o‘g‘it solish yo‘q.

Mashq
1
Yashil o‘g‘itlarga qaysi o‘simliklar kiradi?
2
O‘g‘it solishning 3 usulini ayting.
3
Bodringga qanday go‘ng solinadi?
4
Nima uchun o‘g‘itni me’yordan ortiq solmaymiz?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliXotira choyi uchun savollarHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →