O‘g‘itlash me’yori, solish usullari, muddati va samaradorligi
Tuproqni oziq elementlari bilan boyitish uchun ba’zi maydonlarda maxsus o‘simliklar (beda, oq va sariq qashqarbeda) ekilib, keyin haydab yuboriladi – bu yashil o‘g‘itlar. Organik o‘g‘itlar tirik organizmlar chiqindilari bo‘lib, tuproq tuzilishini yaxshilaydi va me’yorida ishlatilsa, yer ekologiyasi uchun xavfsizroq hisoblanadi. Hamma ekinlarga go‘ng yoki kompost beriladi; bodringga yangi go‘ng, boshqalarga chirigan go‘ng solinadi. Hosil yig‘ilgach, tuproqning yuza qismi yumshatiladi: bu namlikni saqlaydi va begona o‘tlarni yo‘qotadi. O‘g‘it yerni haydash paytida beriladi: yer 20–35 sm chuqurlikda haydalib, o‘g‘it tuproq bilan aralashtiriladi. O‘g‘it solishning uch usuli bor: ekishdan oldin (asosiy), ekish vaqtida (qator oralig‘iga yoki chuqurchalarga oz miqdorda) va ekishdan keyin (o‘sish davrida oziqlantirish). Me’yor ekin turiga va tuproqqa qarab belgilanadi; o‘g‘itni o‘zboshimchalik bilan ko‘p solish ekinga ham, tuproqqa ham zarar. Xavfsizlik: o‘g‘it solishni, ayniqsa kimyoviy o‘g‘itni, kattalar bajaradi; bolalar qo‘lqopsiz tegmaydi.
Barglari xira va sarg‘ayib qolgan o‘simlik tuproqda oziq yetishmayotganini bildirishi mumkin. Dehqon shu belgidan o‘simlikning holatini bilib oladi.
Agronom, bog‘bon va fermer o‘simlik barglariga qarab uning holatini baholaydi.
Bir xil turdagi, biri soyada, biri quyoshda turgan ikkita o‘simlik barglariga qarab, ular farq qilishini ayting.
Jadval: uch usulni (ekishgacha, ekish vaqtida, ekishdan so‘ng) 3 ustunli jadvalga yozib, har biriga bittadan misol keltiring. Amaliy o‘g‘it solish yo‘q.