Ekinlarni kasallik, begona o‘t va zararkunandalardan himoya qilish
Dala ekinlariga hasharotlar (kapalak, qo‘ng‘iz, pashsha, qandala), kanalar, shilliqqurtlar va kemiruvchilar (sichqon, yumronqoziq) katta zarar yetkazadi. Ulardan himoya qilishning to‘rt yo‘li bor: agrotexnik, kimyoviy, mexanik va biologik. Ekologik jihatdan agrotexnik va biologik usullar maqsadga muvofiq: birinchisi ekinning yaxshi o‘sishini ta’minlab, kasallik va zararkunandalarni kamaytiradi, ikkinchisida foydali jonzotlar (masalan, bog‘ga chaqirilgan qushlar, ularga qurilgan inlar) zararkunandalarni qiradi. Mexanik usul – zararkunandalarni turli moslamalarda tutish. O‘simlik kasalliklari noqulay muhit (oziq, issiqlik, yorug‘lik, namlik) va mikroorganizmlar tufayli paydo bo‘ladi; noqulay sharoitdan kelib chiqqan kasallik yuqmaydi va sharoit yaxshilansa o‘tib ketadi. Kitobda oddiy vositalar ko‘rsatilgan: sovunli suv, karam burgasiga qarshi kul va ohak aralashmasi, shiraga qarshi (may oxiri–iyun) sovun eritmasi, yelimli bayroqchalar. Begona o‘tlar tuproqdagi oziqni o‘zlashtirib, unumdorlikni kamaytiradi. Kimyoviy va zaharli dorilar (changitish, purkash) juda xavfli: ularni faqat o‘qigan mutaxassis himoya kiyimida ishlatadi; bolalar ularga tegmaydi, purkalgan dalaga kirmaydi, idishlarini ishlatmaydi. Marganes eritmasi ham kattalar ishtirokida.
Himoya jadvali: zararkunanda (shira, kemiruvchi, begona o‘t) va qarshi usul (biologik, mexanik, agrotexnik) ni juftlab jadvalga yozing. Bu mashq faqat qog‘ozda; haqiqiy dori ishlatilmaydi.