☰ Mundarija · Texnologiya

Chorvachilik asoslari

Darslar 110–115 · 6 ta dars · Sh. Sharipov, N. Muslimov, O‘. Tolipov, Q. Abdullayeva, O. Qo‘ysinov, V. Sattorov, S. Ahmadaliyev, M. Mo‘minova. Mehnat ta’limi, 5-sinf. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2015
115

Chorvachilik fermalarida qoramollarni parvarish qilish va ish jarayoni bilan tanishish

Darslik: 229–230-betlar
MaqsadBuzoqlarni emizish, ajratib va bo‘rdoqiga boqish usullarini bilish.
Yangi so‘zlar
buzoq · calfog‘iz suti · colostrumbo‘rdoqi · fatteningyaylov · pasture
Tushuntirish

Buzoqlarni parvarishlash chorvachilikda muhim: yaxshi boqilmagan buzoq zotdor sigirdan tug‘ilsa ham mahsuldor bo‘lib o‘smaydi. Usullar: emizib boqish (buzoq sigirni emib katta bo‘ladi, ko‘proq yaylovda, arzon), emizish-sog‘ish (dastlabki 5–6 kun onasi yonida og‘iz sutini emadi, keyin sog‘ishdan oldin va keyin emiziladi) va ajratib boqish (tug‘ilishi bilan onasidan ajratilib, toza, quruq buzoqxonada saqlanadi). Og‘iz sutida tez hazm bo‘ladigan oqsil, mineral tuzlar va himoya moddalari bor; dastlabki 10–15 kunda kuniga 4 mahal ichiriladi, taxminan 20 kundan so‘ng buzoqlar umumiy buzoqxonaga ko‘chiriladi. 10–12 kunligida yumshoq pichan, 20 kunligidan suli yormasi, ikki oyligida yuvilgan lavlagi va sabzi, 3–4 oyligida asta silos beriladi. G‘unajinlarga sutkasiga 600–700 g semirish uchun 2,5–4 kg pichan, 2 kg somon yoki poxol, 10–15 kg silos, 1,5–2 kg kuchli oziq beriladi. Bo‘rdoqiga boqishda go‘sht yo‘nalishidagi buzoqlar 7–8 oygacha onasini emadi, yaylovda sutkasiga 900–1000 g semirishi mumkin, jarayon uch davrga bo‘linadi: boshida va o‘rtada arzon oziq, oxirida ko‘proq yem. Buzoqning onasi himoyalab hujum qilishi mumkin: bolalar buzoq va sigirga kattalarsiz yaqinlashmaydi.

Namunalar
G‘unajin 600 g/kun semirsa, 10 kunda 600 × 10 = 6000 g = 6 kg.
Bo‘rdoqi buzoq 900 g/kun: 30 kunda 900 × 30 = 27 000 g = 27 kg.
Sinfda faoliyat

Rejalash: buzoq 3 oyga kirguncha qaysi oziqlar qaysi yoshda berilishini vaqt chizig‘ida chizing (10 kun, 20 kun, 2 oy, 3–4 oy).

Mashq
1
Og‘iz suti nima uchun muhim?
2
Buzoq qachon umumiy buzoqxonaga ko‘chiriladi?
3
Bo‘rdoqiga boqish necha davrga bo‘linadi?
4
Nega buzoq va sigirga kattalarsiz yaqinlashilmaydi?