Iskana va ularning turlari. Boltalar
Duradgorlik iskanalari vazifasiga ko‘ra yo‘nuvchi, o‘yuvchi va nov iskanalarga bo‘linadi. Yo‘nuvchi iskanalar yupqa bo‘ladi: ular bilan taxta chetiga faska chiqariladi, teshik va uyalar kengaytiriladi, yupqa taxtalar o‘yib teshiladi. Qalin va qattiq yog‘ochlarni o‘yish-teshish o‘yuvchi iskanalar bilan bajariladi, ular qalin bo‘ladi. Iskana bir tomondan charxlanadi: yo‘nuvchi iskananing o‘tkirlik burchagi 18–35°, o‘yuvchiniki 25–35° atrofida. Dastasi zarang, qoraqayin, qayrag‘och, yong‘oq kabi pishiq yog‘ochdan yasalib, uchiga metall halqa kiydiriladi. Iskana bilan ishlaganda dastgohni shikastlamaslik uchun buyum ostiga ehtiyot taxtasi qo‘yiladi. Bolta bilan yog‘och yoriladi, chopiladi va yo‘niladi; yo‘nish – yog‘ochdan payraha ajratish, chopish – tolalarga ko‘ndalang urish. Tig‘ning yurish yo‘nalishida hech qachon qo‘l bo‘lmasligi kerak: ushlab turuvchi qo‘l tig‘ning orqasida turadi. Bolta bilan maktabda bola ishlamaydi, bu ish faqat kattalar tomonidan, ochiq joyda bajariladi.
Hunarmandlar bozorida o‘yib ishlangan yog‘och qoshiq va laganlar ko‘rgazmaga qo‘yilgan. Ularda ba’zi joylar chuqur, ba’zilari sayoz o‘yilgan, shu sabab naqsh jonli ko‘rinadi.
Yog‘och o‘ymakor, haykaltarosh va restavrator o‘yma asboblar bilan shakl beradi.
Qog‘ozga sodda naqsh chizib, chuqur o‘yiladigan joylarini yo‘g‘on, sayoz o‘yiladigan joylarini ingichka chiziq bilan belgilang. O‘tkir asbob ishlatmang.
Iskana modeli: o‘quvchi qog‘ozda iskana va uning charxlash burchagini chizadi (transportir bilan 25° burchak chizib). Haqiqiy iskana va bolta faqat o‘qituvchining qo‘lida ko‘rsatiladi.