ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Texnologiya

To‘qish va ta’mirlash

Darslar 89–91 · 3 ta dars · Sh. Sharipov, N. Muslimov, O‘. Tolipov, Q. Abdullayeva, O. Qo‘ysinov, V. Sattorov, S. Ahmadaliyev, M. Mo‘minova. Mehnat ta’limi, 5-sinf. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2015
89

To‘qish haqida ma’lumot. Chok turlarini to‘qish

Darslik: 184–185-betlar
MaqsadIlmoq bilan to‘qishning boshlanishi: havoyi halqa, zanjir, chala ustuncha va xomaki halqasiz ustunchani bilish.
Yangi so‘zlar
ilmoq · crochet hookhavoyi halqa · chain loopzanjir · chainkalava · skein (ball of yarn)
Tushuntirish

To‘qish uchun jun, paxta, ipak va sun’iy tolali iplar ishlatiladi. Sof paxta va xom iplardan to‘qilgan buyumlar tez sitiladi va qayishqoqligi past bo‘ladi, shuning uchun ularga sintetik ip qo‘shib to‘qish yaxshi natija beradi. Qo‘lda to‘qish spitsa yoki ilmoq bilan bajariladi. Ilmoq bilan to‘qish oddiy halqadan boshlanadi: ilmoq uchi chalishma orasiga kiritilib, kalavadan kelayotgan ip tortib chiqariladi – havoyi halqa hosil bo‘ladi. Ketma-ket havoyi halqalar zanjir deyiladi va to‘qimaning asosi, boshlang‘ich qatorini tashkil etadi. Chala ustunchada ilmoq zanjirning ikkinchi halqasiga kiritilib, ish ipi ilintirilib, shu halqa va ilmoqdagi halqa orasidan tortib chiqariladi. Xomaki halqasiz (past) ustunchada ilmoqda ikki halqa hosil bo‘lib, ish ipi ilintirilib, ikkalasi orasidan tortib chiqariladi. Har qator oxirida milk halqa to‘qiladi va ish o‘giriladi. Har qatorda halqalar sonini tekshirib borish kerak, aks holda polotno kengligi o‘zgaradi. Ilmoq uchli, shuning uchun uni ko‘z va boshqa odamlarga qaratmasdan, kattalar ko‘rsatganidek ushlab ishlang.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Soch o‘rimi, ip tugun va zanjir kabi buyumlar halqalar ketma-ketligidan iborat. Bir xil o‘lchamdagi halqalar chiroyli ko‘rinadi.

Kim ishlatadi

To‘quvchi, to‘r to‘quvchi va tikuvchi ip bilan halqa ketma-ketligini hosil qiladi.

Bugun sinab ko‘ring

Qalam bilan qo‘lni ko‘tarmay, o‘nta bir xil kattalikdagi halqadan iborat zanjir chizing.

Namunalar
Har qatorda 18 ta halqa to‘qilsa, 5 qatorda jami 18 × 5 = 90 ta halqa bo‘ladi.
Sof paxta ipga 25 foiz sintetik ip qo‘shilsa, buyum kamroq sitiladi.
Sinfda faoliyat

Zanjir mashqi: kalava o‘rniga qalin ip bilan barmoqlar yordamida 20 ta havoyi halqa zanjir to‘qing (ilmoqsiz). Keyin kattalar bilan ilmoqda mashq qiling. Halqalarni sanab chiqing.

Mashq
1
Ilmoqda eng birinchi hosil qilinadigan halqa qanday ataladi?
2
Zanjir nima?
3
Nima uchun sof paxta ipga sintetik ip qo‘shiladi?
4
Har qatorda halqalar sonini nega tekshiramiz?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliTamirlash kuni rejasiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →