ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Texnologiya

Chorvachilik asoslari

Darslar 110–115 · 6 ta dars · Sh. Sharipov, N. Muslimov, O‘. Tolipov, Q. Abdullayeva, O. Qo‘ysinov, V. Sattorov, S. Ahmadaliyev, M. Mo‘minova. Mehnat ta’limi, 5-sinf. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2015
112

Chorvachilik fermalarida ishlarni mexanizatsiyalashtirish

Darslik: 222–224-betlar
MaqsadFermalarda mexanizatsiya, oziqa tayyorlash, sog‘ish va suv ta’minotini bilish.
Yangi so‘zlar
mexanizatsiya · mechanisationsilos · silagesog‘ish · milkingsuv ta’minoti · water supply
Tushuntirish

Zamonaviy chorvachilik fermalari mexanizatsiyalashgan va avtomatlashtirilgan bo‘lishi kerak; unumdorlik nasl, oziqlantirish va saqlash sharoitiga bog‘liq. Oziqa maxsus aralashtirgichlarda tayyorlanadi: masalan, bir sog‘in sigir uchun 4–6 kg somon, 25 kg silos, 15 kg ildizmeva, 6 kg konsentrat va mineral vitaminlar aralashmasi. Sigir qo‘lda yoki sog‘ish qurilmasida sog‘iladi; tayyorlashga bir daqiqa, mashina bilan sog‘ishga 4–7 daqiqa ketadi. Individual sog‘ish agregatlari sigirlar soni kamida 25 bo‘lgan kichik va oilaviy fermalarda ishlatiladi. Suv sarfi hayvonlar soni, yoshi, boqish usuliga qarab belgilanadi; daryo suvi mavsumga qarab o‘zgaradi, loyqalanadi, bakteriya va organik moddalar bo‘ladi. Berktarmoq suvni bir tomondan, aylanma tizim ikki tomondan yetkazadi. Go‘ng foydali organik o‘g‘it, lekin kasallik tug‘diruvchi mikroblar uchun qulay muhit, shuning uchun ishlatishdan avval zararsizlantiriladi, aks holda atrof-muhitni ifloslantiradi. Fermadagi mashinalar, nasos va elektr jihozlari yoniga bolalar yaqinlashmaydi.

Bir sog‘in sigirgaKuniga
somon4–6 kg
silos25 kg
ildizmeva15 kg
konsentrat6 kg
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Ba’zi ishlarni mashina bajarsa, odam vaqtini boshqa ishga sarflay oladi. Ammo har bir mashina ham ehtiyotkorlik bilan ishlatilishi kerak.

Kim ishlatadi

Mexanizator, chorvador va texnik xodim fermada mashinalarni ishlatadi va tuzatadi.

Bugun sinab ko‘ring

Bugun foydalangan yoki ko‘rgan mashinalaringizni, masalan avtobus yoki liftni sanab, har biri qanday ish bajarishini ayting.

Namunalar
Bir sog‘in sigirga 25 kg silos: 4 sigirga 25 × 4 = 100 kg silos.
Mashinada sog‘ish 4–7 daqiqa, tayyorlash 1 daqiqa: jami 5–8 daqiqa.
Sinfda faoliyat

Reja: 10 ta sigir uchun bir kunlik silos va ildizmeva miqdorini (25 kg va 15 kg) hisoblab, jadvalga yozing.

Mashq
1
Sog‘ish qancha vaqt oladi?
2
Individual sog‘ish agregatlari qachon ishlatiladi?
3
Go‘ng nega ishlatishdan oldin zararsizlantiriladi?
4
10 sigirga bir kunlik ildizmeva (15 kg dan) qancha?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliBeshinchi sinf qo‘llanmasiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →