☰ Mundarija · Texnologiya

Chorvachilik asoslari

Darslar 110–115 · 6 ta dars · Sh. Sharipov, N. Muslimov, O‘. Tolipov, Q. Abdullayeva, O. Qo‘ysinov, V. Sattorov, S. Ahmadaliyev, M. Mo‘minova. Mehnat ta’limi, 5-sinf. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2015
112

Chorvachilik fermalarida ishlarni mexanizatsiyalashtirish

Darslik: 222–224-betlar
MaqsadFermalarda mexanizatsiya, oziqa tayyorlash, sog‘ish va suv ta’minotini bilish.
Yangi so‘zlar
mexanizatsiya · mechanisationsilos · silagesog‘ish · milkingsuv ta’minoti · water supply
Tushuntirish

Zamonaviy chorvachilik fermalari mexanizatsiyalashgan va avtomatlashtirilgan bo‘lishi kerak; unumdorlik nasl, oziqlantirish va saqlash sharoitiga bog‘liq. Oziqa maxsus aralashtirgichlarda tayyorlanadi: masalan, bir sog‘in sigir uchun 4–6 kg somon, 25 kg silos, 15 kg ildizmeva, 6 kg konsentrat va mineral vitaminlar aralashmasi. Sigir qo‘lda yoki sog‘ish qurilmasida sog‘iladi; tayyorlashga bir daqiqa, mashina bilan sog‘ishga 4–7 daqiqa ketadi. Individual sog‘ish agregatlari sigirlar soni kamida 25 bo‘lgan kichik va oilaviy fermalarda ishlatiladi. Suv sarfi hayvonlar soni, yoshi, boqish usuliga qarab belgilanadi; daryo suvi mavsumga qarab o‘zgaradi, loyqalanadi, bakteriya va organik moddalar bo‘ladi. Berktarmoq suvni bir tomondan, aylanma tizim ikki tomondan yetkazadi. Go‘ng foydali organik o‘g‘it, lekin kasallik tug‘diruvchi mikroblar uchun qulay muhit, shuning uchun ishlatishdan avval zararsizlantiriladi, aks holda atrof-muhitni ifloslantiradi. Fermadagi mashinalar, nasos va elektr jihozlari yoniga bolalar yaqinlashmaydi.

Namunalar
Bir sog‘in sigirga 25 kg silos: 4 sigirga 25 × 4 = 100 kg silos.
Mashinada sog‘ish 4–7 daqiqa, tayyorlash 1 daqiqa: jami 5–8 daqiqa.
Sinfda faoliyat

Reja: 10 ta sigir uchun bir kunlik silos va ildizmeva miqdorini (25 kg va 15 kg) hisoblab, jadvalga yozing.

Mashq
1
Sog‘ish qancha vaqt oladi?
2
Individual sog‘ish agregatlari qachon ishlatiladi?
3
Go‘ng nega ishlatishdan oldin zararsizlantiriladi?
4
10 sigirga bir kunlik ildizmeva (15 kg dan) qancha?