ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Texnologiya

Kashta va qiyiqcha

Darslar 81–84 · 4 ta dars · Sh. Sharipov, N. Muslimov, O‘. Tolipov, Q. Abdullayeva, O. Qo‘ysinov, V. Sattorov, S. Ahmadaliyev, M. Mo‘minova. Mehnat ta’limi, 5-sinf. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2015
81

Kashtachilikning rivojlanish tarixi va ish usullari

Darslik: 172-bet
MaqsadKashtachilikning tarixi, ahamiyati va qo‘lda kashta tikishdagi xavfsizlik qoidalarini bilish.
Yangi so‘zlar
kashta · embroiderygardish · embroidery hoopmulina · embroidery flossnaqsh · pattern (design)
Tushuntirish

Kashta tikish san’atining ko‘p asrlik tarixi bor. Qadimdan sochiqlar, dasturxonlar, bayram kiyimlari, peshbandlar va bosh kiyimlar kashta bilan bezatilgan. Kashta usullari, gullari va ranglarining uyg‘unligi avloddan avlodga o‘tib takomillashgan; xalq ustalari buyumlari chiroyli gullari, ranglarning mosligi va aniq bajarilishi bilan ajralib turadi. Muzeylarimizda XIX asr kashtalari eng yaxshi saqlangan. Kashta bilan kiyim yangilanadi, salfetka, panno, yostiq jildi va sovg‘alar bezatiladi. Kashta tikish uchun igna, angishvona, qaychi, santimetr lentasi, gardish va mulina iplari kerak; ular maxsus qutichada saqlanadi. Xavfsizlik: to‘g‘ri o‘tirish, yorug‘lik chap tomondan tushishi, igna faqat yostiqchada saqlanishi, qaychini yopiq holda uzatish va ignaning sonini ish oxirida sanash.

!Xavfsizlik
Igna faqat yostiqchada turadi, qaychi yopiq holda uzatiladi, ish oxirida ignalar sanaladi.
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Muzeyda ko‘rgazmaga qo‘yilgan do‘ppi va dasturxondagi naqshlar ustalarning sabrini ko‘rsatadi. Har bir mayda naqsh ko‘p chokdan iborat.

Kim ishlatadi

Kashtachi, muzey xodimi va dizayner kashta san’atini saqlaydi va yangilaydi.

Bugun sinab ko‘ring

O‘zingiz qo‘lda yasagan narsani, masalan rasm yoki qog‘oz buyumni tanlab, u nechta mayda bosqichdan iboratligini sanang.

Namunalar
Mulina ipi bir necha tolali; ikki qavat qilib tikilsa, naqsh yo‘g‘onroq chiqadi.
Gardish gazlamani tarang ushlaydi, shuning uchun baxyalar tortilib qolmaydi.
Sinfda faoliyat

Muzey sayohati: o‘qituvchi kashtali buyumlar rasmini ko‘rsatadi. O‘quvchilar ularda ko‘rgan gul, rang va naqshlarni daftarga yozadi. Igna bilan ish bu darsda yo‘q.

Mashq
1
Kashta nima bilan bezatiladi?
2
Qaysi asr kashtalari eng yaxshi saqlangan?
3
Kashta uchun qanday asboblar kerak?
4
Nima uchun igna sanog‘i ish oxirida tekshiriladi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliNavro‘z uchun sumalak qutisiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →