☰ Mundarija · Texnologiya

Fartukni tikish

Darslar 77–80 · 4 ta dars · Sh. Sharipov, N. Muslimov, O‘. Tolipov, Q. Abdullayeva, O. Qo‘ysinov, V. Sattorov, S. Ahmadaliyev, M. Mo‘minova. Mehnat ta’limi, 5-sinf. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2015
77

Yaxlit bichiqli fartukni tikish

Darslik: 167–168-betlar
MaqsadFartukni tikishga tayyorlash, cho‘ntak o‘rnini belgilash va etak qismini burma bilan bezab tikish tartibini bilish.
Yangi so‘zlar
qaviqqator · row of basting stitchesmag‘iz · bias bindingburma · ruffle (gathers)yo‘rma qaviq · overcast stitch
Tushuntirish

Bichilgan fartukning o‘rtasiga ko‘klab, markaziy chiziq belgilanadi; cho‘ntak o‘rni salqi qaviqqator bilan ko‘rsatiladi. Belgi va nazorat chizig‘ining aniqligi tekshirilib, keyin tikishga o‘tiladi. Fartuk etagini bukib yoki mag‘iz, to‘r, burma bilan bezab tikish mumkin. Burma uchun etak qirqimi uzunligidan bir yarim baravar uzun bezak detal olinadi: uning bir tomoni yo‘rma qaviq bilan ishlanadi, ikkinchi tomoniga mashinada 4 mm yiriklikdagi baxya yuritiladi va ip tortilib, etak uzunligiga teng burma yig‘iladi. Burmaning o‘ng tomoni etakning o‘ng tomoniga qo‘yilib, 1 sm chok haqi bilan ko‘klanadi, mashinada tikiladi, ko‘klov ipi olinadi, so‘ng burma o‘ngiga ag‘darilib, ustidan bezak baxyaqator tikiladi va dazmollanadi. Mashina, igna, qaychi va dazmol bilan ishlash o‘qituvchi nazoratida bajariladi.

Namunalar
Etak 60 sm bo‘lsa, burma uchun bezak detal 60 × 1,5 = 90 sm kerak.
Kichik baxya (1,5–2 mm) burma yig‘ishga yaramaydi; yirik (4 mm) baxyada ip osongina tortiladi.
Sinfda faoliyat

Qog‘oz burma: 30 sm li qog‘oz tasmani «garmon» qilib buklab, 20 sm ga tortib qo‘ying. Burma gazlamaga o‘xshashini ko‘ring. Bu mashqda igna va qaychi yo‘q, shuning uchun xavfsiz.

Mashq
1
Burma uchun bezak detal etak uzunligidan necha marta uzun olinadi?
2
Burma yig‘ish uchun mashina baxyasi qancha bo‘ladi?
3
Etagi 50 sm bo‘lgan fartukka burma uchun necha sm bezak kerak?
4
Nega burma o‘ngiga ag‘darilgandan so‘ng ustidan bezak baxyaqator tikiladi?