Yog‘ochga ishlov berish stanoklari va ularning tuzilishi haqida tushuncha
Maktab duradgorlik ustaxonalarida ko‘pincha STD–120 tipidagi yog‘och tokarlik stanoklari bo‘ladi. Ular yordamida yog‘ochdan aylanish sirtli detallar va shakldor buyumlar tayyorlanadi. Stanokning asosiy uzellari: stanina (tayanch uzel), oldingi babka, keyingi babka, tirgak va o‘yuvchi moslama. Oldingi babka ishlanadigan yog‘ochni tutib, uni aylantiradi; shpindelga pog‘onali shkiv kiydirilgan, unga elektr dvigateldan tasma orqali harakat uzatiladi, tasmani shkiv pog‘onalariga o‘tkazib aylanishlar soni o‘zgartiriladi. Keyingi babka uzun yog‘ochni markazda tutib turadi. Tirgak yo‘nish paytida iskanani tirab turadi, u markazga moslanib yog‘ochga yaqin o‘rnatiladi. Stanokda ishlash xavfli: yog‘ochni mahkam qotirish, shpindel aylanayotganda yog‘och o‘rnatmaslik, stanokni to‘xtatmay sirtni qo‘l bilan tekshirmaslik va himoya ko‘zoynagi taqish shart. Maktabda o‘quvchi stanokni faqat o‘qituvchining bevosita nazoratida ishlatadi.
Stanok sxemasi: o‘quvchi stanokning chizmasini ko‘chirib, 1–5 raqamli qismlarni (stanina, oldingi babka, keyingi babka, tirgak, iskana) nomlaydi. Stanok o‘chiq, o‘qituvchi ko‘rsatadi; hech kim stanokka tegmaydi.