☰ Mundarija · Texnologiya

Ichimliklar, yaxna taomlar, buterbrod va quymoq

Darslar 62–65 · 4 ta dars · Sh. Sharipov, N. Muslimov, O‘. Tolipov, Q. Abdullayeva, O. Qo‘ysinov, V. Sattorov, S. Ahmadaliyev, M. Mo‘minova. Mehnat ta’limi, 5-sinf. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2015
62

Amaliy mashg‘ulot: issiq ichimliklar tayyorlash. Choy va qahvani damlash

Darslik: 118–120-betlar
MaqsadIssiq ichimliklar (choy, qahva, kakao)ni damlash va dasturxonga tortish tartibini bilish.
Yangi so‘zlar
damlash · brewingchoynak · teapotkofein · caffeineshirchoy · shirchoy (milk tea with cream)
Tushuntirish

Issiq ichimliklardan choy, qahva va kakao ichiladi. Choy qadimdan tetiklashtiruvchi ichimlik sifatida mashhur; uning qora va ko‘k turlari bor. Choyning ta’m beruvchi moddalari sovuq suvda erimaydi, shuning uchun choy qancha qaynoq suvda damlansa, shuncha yaxshi chiqadi. Kitobdagi tartib: choynak qaynoq suv bilan chayiladi, quruq choy solinib, choynak hajmining uchdan biricha qaynoq suv quyiladi va 5–7 daqiqa qopqog‘i yopiq damlanadi, so‘ng qaynoq suv bilan to‘ldiriladi. 1 l suvga 20 g quruq choy olinadi. Damlangan choy sovitilmay (+70 °C dan past tushmasdan) piyolalarga quyiladi; yoniga qand, murabbo, asal, sut, limon beriladi. Oq choy sut bilan, shirchoy qaymoq va tuz bilan tayyorlanadi. Qahva tropik daraxt mevasidan olinadi va kofein tufayli asab va yurakka kuchli ta’sir qiladi; choyda ham kofein bor. Shu sababli 10–11 yoshli bolalarga qahva ichish tavsiya etilmaydi, choyni esa kam va yengil qilib ichgan ma’qul; bu darsda faqat texnologiyani o‘rganamiz. Kakao kukuni, shakar va sutdan tayyorlanadi. Qaynoq suv va sut kuydiradi: choynak va kastrulkani kattalar ko‘taradi, bolalar qaynoq suvni o‘zlari quymaydilar.

Namunalar
2 l choy uchun 40 g quruq choy kerak (1 l ga 20 g, 2 × 20 = 40).
Choynakni qaynoq suvda chayish uni isitadi va choy yaxshiroq chiqadi.
Sinfda faoliyat

Damlash tajribasi (kattalar bilan): bir xil choydan ikki stakanga solib, birinchisiga iliq, ikkinchisiga qaynoq (kattalar quyadi) suv quying; 5 daqiqadan so‘ng rang va hidini solishtiring. Yutmay, faqat kuzating; qaynoq suvni bolalar quymaydi.

Mashq
1
Choyni qaynoq suvda damlash nega yaxshi?
2
1 l choy uchun qancha quruq choy kerak?
3
Shirchoy nimadan tayyorlanadi?
4
Nega 10–11 yoshli bolalarga qahva tavsiya qilinmaydi?