☰ Mundarija · Texnologiya

Qo‘l asboblari: o‘lchash, arralash, randalash

Darslar 30–33 · 4 ta dars · Sh. Sharipov, N. Muslimov, O‘. Tolipov, Q. Abdullayeva, O. Qo‘ysinov, V. Sattorov, S. Ahmadaliyev, M. Mo‘minova. Mehnat ta’limi, 5-sinf. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2015
30

Qo‘l asboblarining tuzilishi va turlari, ulardan foydalanish qoidalari

Darslik: 52–53-betlar
MaqsadDuradgorlik qo‘l asboblariga qo‘yiladigan talablarni va ularni ishlatish qoidalarini bilish.
Yangi so‘zlar
dasta · handlemuhra · striking facesoz asbob · tool in good ordercharxlash · sharpening
Tushuntirish

Yog‘ochga qo‘lda ishlov berish asboblari juda ko‘p. Iskanja buyumni ishonchli ushlab turishi, uning siquvchi qismi esa deformatsiyalanmagan bo‘lishi kerak. Bolg‘a va katta bolg‘aning muhrasi tekis, chuqurcha yoki yoriqsiz bo‘lishi, dastasi mustahkam bo‘lishi lozim. Dastalar qattiq, qayishqoq yog‘ochdan yasaladi; yumshoq va mo‘rt yog‘ochdan yasalgan dastadan foydalanish taqiqlanadi. Dastaning yuzasi silliq, yoriqsiz va payraxasiz bo‘lishi kerak; yorilib ketmasligi uchun uchiga temir halqa kiydirilishi mumkin. Asbobning og‘irligi va o‘lchami ishlayotgan o‘quvchining yoshiga mos bo‘lishi kerak. Dastasi yo‘q yoki nosoz asbob bilan ishlash qat’iyan taqiqlanadi. Arralar to‘g‘ri kerilgan va charxlangan, randalarning asosi tekis, tig‘i to‘g‘ri charxlangan va kundaga zich o‘rnatilgan bo‘lishi talab qilinadi.

Namunalar
Dastasi yorilgan bolg‘a bilan ishlash mumkin emas; u o‘qituvchiga topshiriladi.
Katta kattalar uchun mo‘ljallangan og‘ir bolta 5-sinf o‘quvchisiga mos kelmaydi; yosh va kuchga mos asbob olinadi.
Sinfda faoliyat

Asbob inspeksiyasi: o‘qituvchi 5 ta asbobni ko‘rsatadi (yoki rasm). Guruh «yaroqli / yaroqsiz» belgilab, sababini yozadi: yoriq dasta, ezilgan muhra, bo‘sh tig‘, ishlaydigan arra. Asboblarga o‘quvchilar tegmaydi.

Mashq
1
Dasta qaysi yog‘ochdan bo‘lishi kerak?
2
Bolg‘a muhrasi qanday bo‘lishi shart?
3
Dastasi bo‘lmagan asbob bilan ishlash mumkinmi?
4
Nima uchun asbob o‘quvchi yoshiga mos bo‘lishi kerak?